
Einu sinni hélt ég með Liverpool í enska boltanum. Það var á árunum þegar fyrst var farið að sýna frá beint frá ensku knattspyrnunni á Íslandi. Þetta var ekki fyrr en upp úr 1980 – og þá var Liverpool með langbesta liðið og líka það skemmtilegasta. Þetta var fyrir tíma útlendinga í ensku deildinni; kannski var fótboltinn ekki eins góður og nú, en ég held að leikgleðin og baráttan hafi bætt það uppi. Og víst voru margir flottir leikmenn þarna: Kevin Keegan, Kenny Dalglish, Grame Souness, Alan Hansen, Ian Rush.
Áður höfðu verið vikulegir þættir um enska fótboltann í íslenska sjónvarpinu; fyrst undir stjórn Sigurðar Sigurðarsonar, þá Ómars Ragnarssonar og svo kom auðvitað Bjarni Fel. Þá var sýnt úr vikugömlum leikjum og þótti harla gott á frumbýlingsárum sjónvarps. Allavega sat maður límdur við þetta síðdegis á laugardögum.
En ég hélt semsagt með Liverpool. Það var líka vegna þess að þeir voru frá Bítlaborginni og vegna þess að þeir höfðu spilað gegn KR í Evrópukeppni þegar ég var lítill strákur. Evrópuleikirnir 1964 voru fyrstu leikir bæði Liverpool og KR í Evrópukeppni.
Núorðið er mér svosem slétt sama. Sonur minn tók upp á því að halda með Chelsea, aðallega vegna þess að mamma hans var við nám í London þegar hann fékk fyrst áhuga á fótbolta. Hann eignaðist Chelseahúfu á köldum degi á Oxford Street, hálfpartinn óvart. Og af því hann er strákurinn minn vil ég helst að liðið hans vinni.
Það er hins vegar dálítið erfitt að halda með fótboltaliðum sem eru fyrst og fremst stórfyrirtæki. Svo er um stórlið eins og Manchester United, Chelsea og Liverpool. Það er svona dálítið eins og að halda með kók, McDonald´s eða Tesco. Enski fótboltinn er heldur ekkert sérlega skemmtilegur að því leyti að það eru yfirleitt alltaf sömu ríku liðin sem vinna; það eru þau sem hafa efni á að kaupa dýru og góðu leikmennina.
Þannig séð ætti maður að halda með félögum eins og Notts County, Huddersfield eða kannski Wolves. Lítilmögnunum. Þar sem allur leikhópurinn kostar álíka mikið og ein tá hjá Chelsea. Eða Crewe Alexandra – nei, Guðjón er farinn þaðan.
En þess vegna er ég að rövla þetta að það tók sig upp hjá mér gömul Liverpooltaug.
Eftir tap gegn Fulham í dag hljóta þeir að sjá að fullreynt er með Rafael Benitez hjá liðinu. Maðurinn er viðkunnanlegur og allt það, þótt hann hugsi víst aldrei um neitt annað en fótbolta. En ég trúi ekki öðru en að hann verði rekinn á mánudaginn.
Annars ætla ég ekki að ergja mig mikið á þessu. Liverpool er í eigu bandarískra fjárfesta sem eru að reyna að selja það til arabískra fjárfesta sem enn hafa ekki viljað borga nógu hátt verð.
„Þetta vekur tortryggni og óánægju, að verið sé að hygla einhverjum sem er hugsanlega tengdur einhverjum stjórnmálaflokkum. Þjóðfélagið hefur ekki gott af því.“
Svo hljóða óbreytt orð Höskuldar Þórhallssonar þingmans á mbl.is. Þetta telst vera algjör stefnubreyting hjá Framsóknarflokknum og veit vonandi á gott.
Lesandi sendi þessar línur:
— — —
Það er mikil bíræfni hjá endurskoðunarfyrirtækinu KPMG að auglýsa með heilsíðu í Fréttabl. ráðstefnu um Endurreisn, endurskipulagning á erfiðum tímum með þeim frummælendum sem þar eru upp taldir. KPMG, ekki frekar en önnur endurskoðunarfyrirtæki, hafa enn ekki bitið úr nálini með hver var ábyrgð þeirra á hruninu, hafandi skrifað upp á margt ærið misjafnt hjá fyrirtækjum útrásarvíkinganna undanfarin ár.
Fyrstur á mælendaskránni er Sigurður Jónsson framkv.stj. KPMG, faðir Jóns Sigurðssonar forstjóra FL-group, en KPMG varð að segja sig frá rannsókn á því fyrirtæki eftir að krafa kom um það frá höfuðstöðvum KPMG í London en Sigurði þessum fannst það ekki tiltökumál að hann eða fyrirtæki hans KPMG rannsakaði son hans. (FL-group var látið borga bílakostnað, Gumball og ýmislegt af dótinu sem Jón. Ásg. lék sér að)
Síðan er Birna Einarsdóttir, ein einstök heppni hennar er landsmönnum öllum í fersku minni, heppni sem nam hundruðum milljóna.
Síðan má telja Finn Oddsson, framkvæmdastjóra Viðskiptaráðs (Verslunarráðs), apparatsins sem lét hafa eftir sér að það Íslendingar væru annarar gerðar heldur en aðrir Norðurlandabúar, hér byggi fólk skjótt til ákvarðana en ekki silalegt og haldið einhverjum minnimáttarkomplex, eiginleikar sem best sæjust í fari útrásarvíkinganna.
Þrátt fyrir aðra sem þarna munu tala, einstaklinga sem mega ekki vamm sinn vita, þá er ótrúlegt að aðilar eins og KPMG og Viðskiptaráð ætli sér að halda áfram eins og ekkert hafi í skorist, þeir hafi aðeins verið hlutlausir áhorfendur að öllu því sem gerðist.
– Hvar er sultan?
– Nú, hún er horfin?
– Ha? Horfin?
– Jú, þjófarnir tóku hana líka.
Lesandi sendi þessar línur:
— — —
Ég man á fyrstu dögum hrunsins þegar Jón Ásgeir og Ingibjörg gengu á
fund Björgvins og með sinn breska vin og fjárfestingarfélaga, sem ég
man ekki í svipinn hvað heitir, og reyndu að knýja fram að hann fengi
að taka yfir skuldir Baugsins gegn 95% afskriftum á skuldum. Það var á
þessum punkti sem ég hætti að versla í Bónus. Björgvin hafnaði
erindinu, skildist manni, en nú á þetta fólk að fá að halda kverkataki
sínu á íslenskum smásölumarkaði með 5 milljarða hlutafjárframlagi, sem
veltan í Bónus og Hagkaupi á auðvitað að standa undir á endanum. Hefði
þá ekki allt eins verið hægt að samþykkja erindið strax á
ráðherraskrifstofunni fyrir einu ári síðan?
Í nótt var brotist inn í bíl konu minnar.
Þýfið var ekki af lakari endanum.
Kökur.
Kristján Hreinsson orti þetta kvæði og sendi mér, má kannski segja að þetta sé tækifæriskvæði út frá einkennilegum atburðum:
— — —-
BARNALÁNSSONNETTAN
Í græðgi eru veðsett börn þess virði
að vandamálum foreldra þau breyti
því ávallt fer það svo að lána leiti
þeir lánsömu sem forðast vilja byrði.
Já, finna má í sögusögnum grófum
að sumir hafi veðsett hjörtu barna
og mér er tjáð að hrunið hefjist þarna
er hér var framið rán af illum þjófum.
Svo afskrifa þeir litlu bernskubrekin
því bönkunum er ekki tamt að kvelja
þær smásálir sem léttar leiðir velja
og lánin verða bara aftur tekin.
Já, víst er dásemd blessað barnalánið
sem Byr og Glitnir veittu fyrir ránið.
Í frétt í Viðskiptablaðinu segir að Jón Ásgeir muni reiða fram fimm milljarða króna til að bjarga eignarhaldi sínu á Högum – félaginu sem deilir og drottnar í matvöru- og smásöluverslun á Íslandi.
Hvernig stendur á því að maður sem er skuldugur upp á mörg hundruð milljónir getur reitt fram slíka fjárhæð?
Og hvert er siðferðið í því að maður sem skilur eftir sviðna jörð – eignarhaldsfélög sem honum tengjast eru komin svo gjörsamlega í þrot að nánast ekkert endurheimtist af lánunum sem þau fengu – ríki áfram eins og kóngur í verslun á Íslandi?
Kristján Gunnarsson skirifar þessa grein:
— — —
Í síðustu kosningum kaus ég annan af núverandi stjórnarflokkunum m.a. vegna áherslna í efnahagsmálum og umhverfismálum.
Vinstri Grænir og Samfylking er með ákveðna stefnu í skattamálum, atvinnuuppbyggingu og umhverfismálum, sem var nokkuð ljós fyrir kosningar og eftir.
Ég og margir aðrir kusum þessa flokka m.a. út af stefnu þeirra í framangreindum málaflokkum. Þessir flokkar eru með lýðræðislega kjörinn meirihluta á þingi og því fullt umboð landsmanna til að stjórna. Það er meira en hægt er að segja um forystu ASÍ og SA. Ég og fjölmargir landsmenn kusum ekki forystumenn ASÍ og SA til að búa til stefnu í skattamálum, atvinnumálum eða umhverfismálum.
Það er óþolandi að ASÍ og SA stilli ríkisstjórninni upp við vegg með hótunum eins og gerst hefur undanfarið, með því að leggja fram tillögur um skattamál, uppbyggingu stóriðju (og um leið eyðileggingu umhverfis) sem eru algerlega á skjön við stefnu ríkisstjórnar sem starfar í umboði meirihluta þjóðarinnar.
Varðandi hugmyndir ASÍ og SA um skattamál sem fram hafa komið þ.e. hækkun tryggingagjalds í stað umverfis-, orku- og auðlindaskatta má benda á nokkur atriði:
Hækkun tryggingagjalds leggst á launagreiðslur allra fyrirtækja landsins. Með þeim afleiðingum að:
Kostnaður fyrirtækja vegna launamanna hækkar án þess að um launahækkun til handa launþegum sé að ræða (spyrja má hvort fyrirtæki sem ekki geta greitt umsamdar launahækkanir tekið á sig viðbótarlaunakostnað í formi tryggingagjalds?)
Hærri kostnaður vegna hvers launamanns af þessum ástæðum þýðir óhjákvæmilega það að fyrirtæki reyna enn frekar en ella að losa sig starfsfólk eða lækka það í launum, til að lágmarka þennan skatt.
Hækkun tryggingagjalds leggst launakostnað allra fyrirtækja, óháð því hvort þau eru rekin með hagnaði eða tapi. Kostnaðarhækkun af þessum sökum kann að leiða til þess að fleiri fyrirtæki verða gjaldþrota en ella.
Hækkun tryggingagjalds eykur þrýsting á gerviverktöku. Lægri laun í gegnum verktakastarfsemi þýðir lægra tryggingagjald, lífeyrissjóðsgjöld, stéttarfélagsgjöld o.s.frv., þessi vandi er ærinn fyrir.
Varðandi umverfis-, orku- og auðlindaskatta á stóriðjufyrirtækin þá má benda á eftirfarandi:
Umverfis-, orku- og auðlindaskattar beinlínis hvetja til orkusparnaðar og minni umhverfismengunar.
Öll helstu fyrirtæki sem nota mikla orku hér á landi, kaupa hana á afar lágu verði í alþjóðlegum samanburði.
Öll þessi fyrirtæki selja vörur sínar erlendis í dollurum. Stór hluti af kostnaði þeirra er hins vegar í krónum. Þessi fyrirtæki voru allflest rekin með miklum hagnaði á meðan dollarinn var á rétt rúmlega 60 krónur. Sömuleiðis voru stofnuð ný fyrirtæki við þessar aðstæður. Fyrir fyrirtæki sem hefur tekjur sínar í dollurum og þá hefur kostnaður í krónum því í raun lækkað um ca. helming m.v. stöðu dollars undanfarið og líklega stöðu næstu misseri.
Sjá í þessu samhengi m.a. umfjöllun í Vísi 24.06.2009 “Ólafur Teitur greindi frá því í vetur að Alcan hefði árið 2008 greitt um 6,8 milljarða króna í innlendan kostnað og tekjuskatt, fyrir utan orkukaup”. http://www.visir.is/article/20090624/FRETTIR01/587844184/1091
Það hagræði sem framangreint fyrirtæki eitt hefur af hruninu er því í raun líklega meira en öll álfyrirtæki á landinu borga í tekjuskatt..
Þessar stóriðjur eru beinlínis að stórgræða á þessu efnahagshruni hér. Bæði með gjaldeyrisbraski og gríðarlegri lækkun kostnaðar.
Með því að hætta við umverfis-, orku- og auðlindaskatta og hækka frekar aðra skatta eins og tryggingagjald þá er einfaldlega verið að færa skattaálögur frá stóriðjunni sem græðir á efnahagshruninu, yfir á önnur fyrirtæki landsins og launafólk með tilheyrandi erfiðleikum. Skrýtnar áherslur hjá ASÍ og SA og einkennilegt hjónaband.
Kveðja, Kristján Gunnarsson