Eyjan.is

J’accuse!!!

Sjálfstætt fólk

Bör Börsson er skyldulesning. Þótt norskur sé.

Hlýjar Hjartarætur eftir Gísla Ástþórsson.

Inniheldur góða punkta um uppbyggingu og baráttuvilja þeirra sem byggðu Reykjavík á síðustu öld. Meðal annars sögu úr kartöflugörðum utan borgamarka.

Það var önnur saga í bókinni sem fjallaði þreyttan húsbyggjanda, sem uppgötvaði hve ódýrt það var að bæta við kjallara. Og annarri hæð.

Er ekki frá því að Ísland sé á það miklum byrjunarreit, að Hlýjar Hjartarætur sé uppskrift af því samfélagi sem við erum á leið inni í?

Guðsgjafaþula er eina sagan sem ég man eftir í svip sem fjallar um fallvaltan auð. Í sögunni er geit sem étur allt sem á vegi hennar verður. Við gætum kallað hana táknmynd útrásarvíkinganna.

Samfélagssáttmálinn (Rousseau)
Justice as Fairness
Draumalandið
Dýrabær (og Orwell eins og hann leggur sig)
Í verum
Pelle sigurvegari
A Clockwork Orange
Tíðindalaust á vesturvígstöðvunum
Kosningabækling Borgarahreyfingarinnar ( http://www.xo.is )
…

Veröld sem var eftir Stefan Zweig lýsir eftirsjá eftir tímanum sem var fyrir 1914 sem var að miklu leyti sambærilegur við tímana fyrir kreppuna núna. Það sem fylgdi eftir 1914 voru tvær heimsstyrjaldir, kreppur, einræði í mörgum Evrópuríkjum, öfgar og ofsóknir. Slikt gæti hent líka núna

Lína Langsokkur. Við þurfum sterkar og öflugar konur til að reisa þjóðfélagið við, eftir sukkið í jakkalökkunum.

Jú, Okei – strákarnir mega líka hjálpa til…

Væri ekki Fátækt fólk e. Tryggva Emilsson holl lesning fyrir alla um þessar mundir, víkingana ekki síst. En það er auðvitað óljóst hvort einhver strengur er innan í þesskonar fólki sem enga yðrun hefur sýnt hingað til?

Veröld sem var eftir Stefan Zweig er holl lesing fyrir þá sem láta hæst núna. Bókin lýsir eftirsjá eftir tímanum fyrir 1914 sem var mjög sambærilegur við tímana fyrir kreppuna núna. Eftir 1914 komu hörmungartímar, tvær heimsstyrjaldir, kreppur, höft, ríkisafskipti, einræði í nokkrum Evrópuríkjum, öfgar og ofsóknir á hendur einstaklingum, kynþáttum og þjóðum. Slíkt gæti hent nú.

Aristofanes, Auð, i.e. Plutus, þykir mér vanta á þennan lista. Hvernig er það samt, af hverju hefur ekki komið út almennileg/vinsæl íslensk þýðing af þessum gamanleik enn?

Annars þykir mér greinin byrja heldur heimskulega, eins og að biblían sé ekki næg lesning, t.d. Orðskviðir 28:22 – „Nískur maður er á þönum eftir auði og veit ekki að örbrigðin mun elta hann uppi.“ Gerðist þetta ekki á Íslandi? Hvernig getur einhver sem hefur lesið biblíuna alvarlega (og þá á ég ekki við trúarlega) litið hana óhæfa til siðferðislegs uppeldis? Þar af leiðandi tel ég að greinarhöfundur „Símskeytisins“ hafi ekki lesið Biblíuna af neinu viti.

Auðvitað er ekki verra að lesa biblíuna af trúfestu, sbr. kafla eins og 6:9-11 í fyrra bréfi til Tímóteusar: „En þeir sem ríkir vilja verða falla í freistni og lenda í snöru alls kyns óviturlegra og skaðlegra fýsna er sökkva mönnunum niður í tortímingu og glötun. Fégirndin er rót alls ills. Við þá fíkn hafa nokkrir villst frá trúnni og valdið sjálfum sér mörgum harmkvælum. En þú, Guðs maður, forðast þú þetta en stunda réttlæti, guðrækni, trú, kærleika, stöðuglyndi og hógværð.“

Ég bara spyr, hvernig geta bækur eins og Bonfire of Vanities e. Tom Wolfe, eða American Psycho e. Brett Easton Ellis talist betri fyrir heimshöfðingja en almennileg biblíulesning?

Mér detta í hug ummæli Balzacs í Père Goriot (1835), III. k., 146. bls.: „Le secret des grandes fortunes sans cause apparente est un crime oubli, parce qu’ il a été proprement fait.“ Þau mættu þýða svo á íslensku: „Á bak við mikil og illskýranleg auðæfi leynist jafnan óupplýstur glæpur og fimlega framinn.“ Til fróðleiks má geta þess, að Mario Puzo hóf skáldsöguna The Godfather (1969) á svipuðum orðum (og vitnaði til Balzacs): „Behind every great fortune there is a crime“ (Á bak við mikil auðæfi leynist ætíð glæpur). Ég sé, að einn samkennari minn í Háskóla Íslands, sem reynir að fela sig undir nafninu „Rómverji“, hefur bent á margar fróðlegar bækur í þessu viðfangi. Af einhverjum ástæðum nefndi hann þó ekki Baugsdóminn í Hæstarétti.

Sjálfstætt fólk eftir Laxnes

Alltaf jafn elskulegur hann Hannes okkar

Spilafífl eftir Örn Arnarson, og svo í beinu framhaldi Kópavogssamningurinn

Spilafífl.
Við höfum löngum slegið í slag
og sláum víst oft eftir þennan dag.
Við unnum og töpuðum alltaf smátt.
Við áttum ei þrek til að spila hátt.
En leiðinlegt er þetta aurasnap.
Ég vil ærlegan gróða eða botnlaust tap.
Allt í borðið! Fyrst ekki er féð,
æruna, vitið og lífið með!
Og við skulum fremur en verða bit
velta röngu og svíkja lit.

Stein Steinarr í heild sinni…en fyrst að læra íslensku…sem er auðvitað vel þess virði

Úr Steini, ekki síst þetta:
Landsýn
Ísland, minn draumur, mín þjáning, mín þrá,
mitt þróttleysi og viðnám í senn.
Þessi vængjaða auðn með sín víðerni blá,
hún vakir og lifir þó enn.

Sjá, hér er minn staður, mitt líf og mitt lán,
og ég lýt þér, mín ætt og mín þjóð.
Ó, þú skrínlagða heimska og skrautklædda smán,
mín skömm og mín tár og mitt blóð.

Ljóð Dags Sigurðarsonar Thoroddsen.

Bíð alltaf efir nýrri skáldsögu eftir Andra Sæ.
Draumalandið er eins og yfirstéttarhúmor. Beiskur og sætur í senn. Verði það að veruleika skrifar einhver aftur „Þrúgur reiðinnar“ á hálendinu. Fjalla-Eyvindur var góður.

Fimm starfa maðurinn í Prikalandi? F,me-undrið?

Þeir sem hafa séð eða lesið Oliver Twist finna alltaf einhverja Rómverja. Nú eru þeir orðnir hástéttarmenn og taka sig prýðilega út.

Líklega þarf að kjöldraga fleiri Íslendinga svo þeir viti hvað þeir heita. Það þýðir ekki að bjóða sífellt upp á engilsaxneskan spegill.

Medisari.

Ég myndi nú láta bók sem notuð er til að réttlæta kúgun á kvenfólki eiga sig í siðferðisuppeldi en það verður hver og einn að sjálfssögðu að meta fyrir sig.

Ég verð hinsvegar að taka upp hanskann fyrir Bret Easton Ellis, því í þeirra bók lýsir hann í hnotskurn ákveðnum persónuleika einkennum ungra áhættusækna verðbréfamiðlara og investment wankers.

Ef gera á róttækar breytingar á þeim kúltur og ósiðum sem ýtt hafa bönkum og fjármálastofnunum á ystu nöf eða þaðan af verra, þá er nú bara ágætis byrjun að skyggnast inn í þann heim.

Ég vann að verkefni fyrir frekar stóran banka í London, og ég gæti sagt sögur sem fengju hörðustu karlmenn til að fella tár, og á þessum stöðum er gert í því að rækta suma af verstu eiginleikum mannsins, og eyða út svokölluðum „veikleikum“.

Hannes, þar sem listinn sem vísað er í fjallar bara um skáldskap fellur Baugsdómurinn væntanlega illa þar inn í. Eða viltu kannski meina að Baugsdómurinn sé skáldskapur

Þetta brot úr ræðu á ágætlega við í dag:

„Íslenski maður, íslenska kona, taktu baráttuna upp í dag gegn hinu erlenda og innlenda kúgunarvaldi í mynd bankaauðvaldsins, fjármálaauðmagnsins, þessum ægilegasta fjanda hins lifandi og stríðandi mannkyns.“

Halldór Laxness í ræðu 1. maí 1935

Jón Ágúst segir „ég gæti sagt sögur „…
Lát heyra?

Hvernig Ísland getur orðið ríkasta land í heimi efttir HHG er ágætis rit.

Ég held þessum karlmönnum væri hollt að lesa eftirtalin grundvallarrit kvenfrelsis: The Womens Room og Öskubuskuáráttuna.

Jón Ágúst,

Má vera að þú hafir ekki lesið biblíuna almennilega? Af hverju talaru um þetta sem bók, þegar nær væri að kalla þetta bókasafn? Þetta er safn bóka sem oft er í algjörri andstöðu við hvora aðra, enda samdar og ritskoðaðar yfir afar langt tímabil.

Biblían hefur verið notuð til að réttlæta alls konar ósóma. Hverjum er það að kenna? Biblían hefur einnig verið notuð til að réttlæta alls kyns dyggðir. Hverjum er það þá að kenna? Ætlar þú að segja mér að það séu bækurnar sem ráði hvað menn gera við þær, eða hvaða lærdóm þeir kjósa að draga af þeim?

Það er ekki eins og biblían sé eitthvað fullkomnari en annað í heiminum. Ekki heldur er það svo, að biblían sé ekki full af notadrjúgum hugleiðingum um hætti heims og mannkyns. Eða heldur þú e.t.v. að það sé ekkert nema kvennakúgun í biblíunni? Myndir þú segja að ekkert væri hægt að læra af Íslendingasögum, þar sem Gunnar sló Hallgerði kinnhesti?

Medisari.

Þú fyrirgefur en ég hef aðra skoðun á þessu en þú, ég virði rétt fólks til að stunda sín trúarbrögð, en mér finnst persónulega að það að fá siðferði úr biblíunni sé eins og að fá ráðgjöf um hagstjórn frá Hannesi H Gissurar.
Og það síðasta sem ég vill gera á þessum þræði er að snúa honum upp í þráð um gildi trúarbragða.

Ragnar.

Yfirleitt snerust þær um algjöra mannfyrirlitningu, eitt dæmi var um miðlara sem hópnauðguðu ræstingarkonu og þegar þeir voru búnir slógu þeir í púkk og borguðu henni fyrir að þegja, þetta var bara sport og lýsandi dæmi um þann hugsunarhátt að peningar séu allt, og leysi allt.

Jón Ágúst, ég var einmitt að benda á að lesa biblíuna EKKI trúarlega, heldur almennilega, þ.e. gagnrýnið, eins og hver maður ætti að lesa hvað sem er, hvort sem kennslubók, ljóðabók, skáldsögu, eða fréttablað, sem finnst þar að auki allt í biblíunni. Lestu betur það sem ég skrifaði fyrst: „Hvernig getur einhver sem hefur lesið biblíuna alvarlega (og þá á ég ekki við trúarlega) litið hana óhæfa til siðferðislegs uppeldis?“

Aftur efast ég um að þú hafir sjálfur lesið hana almennilega. Biblían getur nefnilega verið ansi mögnuð, þegar hana er nálgast eins og hvert annað skáldverk.

Medísari.

Þú ert komin lengra á veg en ég, því mér er gjörsamlega ómögulegt að skilja þetta tvennt að.
Það merkilega er hinsvegar að mér þótti ekkert tiltökumál að lesa Kóranin sem einmitt bókmennt, en ég er bara með þessa rótgrónu tengingu Biblía = Trú og það skemmir allan lestur.
Ég var nú ekki hár í lofti þegar ég rökræddi rökleysuna og mismunandi skilaboð Biblíunnar við Vilborgu Dag. bókasafnsstýru í Austurbæjarskóla hér um árið þannig að ég hef vissulega lesið biblíuna oftar en einu sinni.

Kannski að ég nái þessum aðskilnaði einhvern tímann, en ég er ekkert of viss, til þess er symbolisminn einfaldlega of sterkur í mínu huga.

Íslandsráðherrann í tugthúsið eftir Jón Sigurðsson gæti verið á þessum lísta.

Merkilegt er það að fólk geti ekki talað um Biblíuna sem bók sem er safn gamalla bóka, Og hvert rit ber merki þess tíma og samfélags sem það er skrifað í.
Trúarrit er auðvitað hægt að lesa á margan hátt, sem fagurbókmenntir, sum rit eru spennandi sögur önnur eru mikil spekirit. Ég les ekki Kóraninn til trúaruppbyggingar, heldur ekki ritið um Veginn, en hvort tveggja er góð lesning.
Einhvern tíman minntist ég á Bör Börson hér og Veröld sem var á vissulega erindi núna sem og þær bækur sem minnst hefur verið á hér fyrir ofan (þær sem ég hef lesið, sem er auðvitað ekki allar)
Mér finnst samt að Biblían slái öllum bókum sem ég hef lesið við. Hún varð til á löngum tíma og í henni er allt mannlegt eðli gott og slæmt. Ég mæli með henni, en það er kannski ekki ráðlegt að lesa hana eins og venjulega bók frá fyrstu síðu til þeirrar síðustu. Heldur velja sér rit.
Takk fyrir skemmtilega umræður.

Noman Nescio.

Mikið væri nú lífið fábrotið ef allir upplifðu hlutina eins
Ég bý bara svo illa að því að hafa verið mikið í kringum ofstæki og hræsni þeirra sem nota trúarbrögð til að gera skelfilega hluti og það er bara eitthvað með skilyrðingarnar í hausnum.
Það er eitt að vera á Íslandi með sína mellow korn flakes útgáfu af Lutherstrú, eða horfa upp á ungar stúlkur reknar í sjálfsmorð í nafni trúar og kannski er ég bara svona óheppin en þið hafið þó bæði fært góð rök fyrir ykkar máli og kannski að mér auðnist það einhvern tímann að lesa þetta sem bókmennt.

HHG leggur til Balzac hér að ofan sem er góð hugmynd. Þess má geta að Karl Marx hugðist skrifa analýsu á verkum Balzac þegar hann væri búinn með Kapítalið, en auðnaðist ekki aldur til. Sú analýsa átti einmitt að fjalla um hvernig Balzac rekur það gegnum fleiri kynslóðir hvað verður um peningana. Þá var Tortóla ekki í rekstri, en engu að síður er þetta aktúel pæling.

Svo finnst mér að útrásarvíkingarnir ættu að kynna sér Schopenhauer.

„Bréf til Maríu“ eftir Einar Má Jónssson er örugglega líka eitthvað sem útrásarvíkingar skella á lærið yfir.

Jón Ágúst, eigum við ekki að vona að fólk taki það ekki illa upp þó við ræðum aðeins meira um Biblíuna.
Ég hef kennt trúarbragðafræði í mörg ár og alltaf tekið mjög skýrt fram að það er mikil breidd í öllum trúarbrögðum. Frá frjálslyndi til mjög strangrar túlkunar trúarrita og kröfu um mikinn aga. Eins og til eru islamistar sem sprengja upp saklaust fólk er líka til fólk sem telur sig kristnara en allt annað kristið fólk og telur sig vinna guði gott verk með því ganga svo langt í því að koma í veg fyrir fóstureyðingar eða annað sem brýtur gegn sannfæringu þess að það getur kostað mannslíf.
Hefurðu lesið ritið sem heitir Predikarinn og er í Gamla Testamenntinu eða Orðskviðina líka í GT. Svo er þar líka Jobsbók.
Til að kynnast góðum hröðum texta í Nýja testamenntinu má t.d. byrja á Markúsarguðspjalli.

Hef alltaf hugsað til Birtíngs hans Voltaires í þýðingu Laxness, í þessu bankahruni. Hér trúðu menn á þann óhagganlega veruleika að allt miðaði að hinu allra besta alltaf. Birtíngur fjallar einmitt um þá veruleikafirringu

Prédikarinn úr Bíblíunni. Allt hefur sinn tíma

Noman Nescio.

Ég var í London 7/7 og sá first hand hvernig hægt er að túlka eitthvað jafnfallegt og Kóranin upp í algjöra andstæðu sína, sem og Íra sem neyddu ungar stúlkur til að ganga með og fæða börn nauðgara sinna í nafni trúar, eða túlkunar á trú, sem rekur erindi sitt í bók sem heitir Biblía.
Og það er þetta sem situr i mér , allt hatrið og ofstækið sem grasserar.
Ég held að eina leiðin fyrir mig til að komast yfir þá tengingu væri að hugsanlega tengja biblíuna útfrá hinni ástríðu minni sem er sagnfræði þá er það kannski séns.
Ekki þar fyrir að ég er bara nokkuð sáttur að heyra að einhverjum finnist þetta góðar bókmenntir, og lesi það sem slíkt, en ekki í einhverjum annarlegum tilgangi, og sé þetta það góð bókmennt að hún geti staðið fyrir sínu ein og sér og án trúarbragða þá er það bara vel, því það verða aldrei til of margar góðar bækur.

Ein bók sem hægt væri að draga lærdóm af er Collapse: How societies choose to fail or succeed, eftir Jared Diamond.

THE ASCENT OF MONEY eftir Niall Ferguson er líka fín lesning fyrir hvern þann sem höndlar með peninga í stórum stil, einnig mætti benda RÚV á að taka til sýningar samnefnda þáttaröð sem er sérlega fróðleg um eðli peninga og þeirra sem þá eiga.

Þess má geta að von er á fjórum nýjum þáttum til sýningar með vorinu

http://www.pbs.org/wnet/ascentofmoney/

Jón Ágúst, takk fyrir innleggið. Þeir sem til þekkja verða að stíga fram og segja sannleiaknn, þótt ljótur sé.

Annars mætti bæta við bóklistann Germaniu eftir Tacitus, þar lýsir hann því hvernig germanir dunduðu sér við það í leiðindum sínum að leggja eigið frelsi undir í fjárhættuspili, og létu svo leiða sig burt í hlekkjum, alsælir.

Íslenskar bókmenntir virðast lítið koma við sögu þegar kemur að því að greina svona raffíneraða glæpi. Við getum vel sett okkur í spor kúgaðra forfeðra í dönskum dyfflissum, en ekki þetta.

Jón Ágúst, takk fyrir innleggið. Þeir sem til þekkja verða að stíga fram.

Annars mætti bæta við bóklistann Germaniu eftir Tacitus, þar lýsir hann því hvernig germanir dunduðu sér við það í leiðindum sínum að leggja eigið frelsi undir í fjárhættuspili, og létu svo leiða sig burt í hlekkjum, alsælir.

Jón Ágúst, takk fyrir innleggið. Þeir sem til þekkja verða að stíga fram.

Annars mætti bæta við bóklistann Germaniu eftir Tacitus, þar lýsir hann því hvernig germanir dunduðu sér við það í leiðindum sínum að leggja eigið frelsi undir í fjárhættuspili, og létu svo leiða sig burt í hlekkjum, alsælir.

Íslenskar bókmenntir virðast lítið koma við sögu þegar kemur að því að greina svona raffíneraða glæpi. Við getum vel sett okkur í spor kúgaðra forfeðra í dönskum dyfflissum, en ekki þetta.

The Man without Qualities
by Robert Musil

http://www.guardian.co.uk/books/2006/jun/17/featuresreviews.guardianreview28

Gerpla. „Við munum fylgja ráði einskis manns, mælti Þorgeir Hávarsson. Hitt er viturlegt að grípa nú gás meðan gefst: fara utan og leita á öðrum löndum þeirra konunga eða annarra sæmilegra höfðingja er þiggja vilja þjónustu af hetjum og skáldum.“ „Eg em íslenskur maður, mælti Þorgeir Hávarsson; og fýsir mig lítt að fara að siðum annarra manna; má vera að hér bíði herfang gott í Rúðu…“

Svo má auðvitað ekki gleyma að nefna: „Banking in Silence: The Complete Manual on How to Protect Your Money (SCOPE Special Report) (Hardcover)“ eftir hinn virta W.G.Hill og „The Andorra and Gibraltar Report: Undiscovered Fiscal Paradises of the Iberian Peninsula (Hardcover)“ eftir sama höfund. Kannski úrelt lesning núna?