Paul Krugman, einn þekktasti dálkahöfundur og hagfræðingur samtímans, skrifar um Glitni á bloggi sínu. Hann er jákvæður gagnvart þessum aðgerðum og hraða þeirra, líka því að ríkið komi inn með hlutafé í stað þess að yfirtaka vondar skuldir, en segir að miðað við höfðatölu jafnist þetta við 850 milljarða dollara björgunaraðgerð í BNA.
Í þunglyndinu ætluðum við hjónin að fara að horfa á mynd í sjónvarpinu.
Myndin sem við fundum fjallar um ungan dreng sem á einn vin í heiminum. Vinurinn er hæna. Svo deyr móðir drengsins og hann fer að hegða sér einkennilega, klæða sig í fötin hennar og svoleiðis, en aldraður og fámáll faðir hans er gjörsamlega ráðþrota.
Þeir eru þó allavega ekki að pæla í hlutabréfunum í Glitni.
Stundum er verkaskiptingin dálítið óljós innan Baugsveldisins. Nú er Sindri Sindrason, sem til skamms tíma var talsmaður Jóns Ásgeirs Jóhannssonar, að taka viðtal við Jón Ásgeir Jóhannsson – að þessu sinni í hlutverki fréttamanns á Stöð 2.
Allir usual suspects hafa stigið fram og ályktað að hér sé í gangi risavaxið plott til að knésetja Baugsmenn. Að efnahagshrunið á Íslandi sé einhvers konar framhald af Baugsmálinu.
Vandinn er bara sá að það eru einmitt aðalleikendurnir í þessu sem eru búnir að skuldsetja landið til andskotans – og fara svo þess á leit að ríkið láni þeim meiri peninga þegar aðrar lánastofnanir eru búnir að skella aftur dyrunum.
Hér er meðal annars þetta að athuga:
Ef Glitnir var svona ágætlega stæður í raun og veru, af hverju notuðu þeir ekki sína eigin peninga til að styrkja hann? Því eitthvað hjóta þeir að eiga í handraðanum.
Síðunni barst forvitnilegt lesendabréf af þessu tilefni.
— — —
„Upphæðin sem allt snýst um er 80 milljarðar og fyrir þessa upphæð fær ríkið 75% af Glitni sem núverandi eigendur samþykkja „stillt upp við vegg“ eins og þeir segja.
Þetta stenst ekki skoðun.
1.
Stærstu eigendur Glitnis eru meðal umsvifamestu og ríkustu kaupsýslumanna landsins:
Saxhóll
Baugsveldið
Karl Werners / Milestone
Róbert Wessmann/Salt investment
Lífeyrissjóðir
Af hverju leggja núverandi eigendur bankans ekki EINA KRÓNU fram til bjargar bankanum sínum ? Ef allt er svo „traust og gott“ þá ættu þeir varla að hika við að „put their money where their mouth is“ – ekki satt ?
Þeir kvarta yfir því að ríkið hafi tekið allt of mikið í sinn hlut – af hverju legga þeir ekki fram einhverja milljarða sjálfir og minnka þar með hlut ríkisins ?
Er það vegna þess að eigendur bankans eru „broke“ eða treysta þeir ekki greiðsluhæfi eigins banka og telja hagsmunum sínum betur borgið að láta ríkið „beila“ sig út ?
2.
Ef þú deilir þessum 80 milljörðum á 10 stærstu hluthafa Glitnis þá er þetta TÆPLEGA 1 stk rekstrarkostnaður FL Group sl. 2 ár per mann (sem var 8.8 milljarðar eins og frægt er).
Bættu við 15 milljörðunum sem FL Group greiddi fyrir Sterling flugfélagið viðrekstrarkostnaðinn fræga og þá ertu kominn með 23 milljarða sem er vel yfir 20% af þeirri upphæð sem þurfti til að bjarga Glitni.
Getur verið að ástæðan fyrir því að engir fjármunir koma frá núverandi hluthöfum sé einfaldlega sú að þeir hafi enga raunverulega fjármuni milli handanna lengur – heldur standa þeir uppi með tugi milljarða „óefnislegra eigna/viðskiptavildar“ ásamt uppskrúfuðu bókfærðu eigið fé sem er álíka „óáþreifanlegt“ og hin ósýnilega viðskiptavild ???
3.
Upplýst hefur verið að lánalínur Glitnis hafi lokast eftir fall Lehman brothers bankans. Upplýst hefur verið að stór lán Glitnis falli á gjalddaga í oktober og januar/febrúar á næsta ári.
Gefum okkur að Seðlabankinn hafi veitt þeim neyðarlán (Þ.e. kallast „last resort loan“) eins og þeir vildu og Glitnir því getað greitt lánið í oktober.
Hvað hefði þá gerst? Trúverðugleiki Glitnis hefði stórskaðast enda ekkert smá mál að Seðlabanki þurfi að koma banka til aðstoða með neyðarláni og öll umfjöllun um Glitni hefði verið afar neikvæð og skemmandi fyrir bankann.
Dettur mönnum virkilega í hug að lánalínur erlendis fyrir Glitni hefðu opnast í oktober-nóvember-desember fyrir þeim lánum sem falla á gjalddaga í byrjun árs 2008 eftir að búið er að tilkynna um neyðarlán Seðlabanka til Glitnis banka ?
Þá hefði ríkið eflaust þurft að lána aftur þar sem heilbrigð skynsemi segir að það var ekkert á borðum þess efnis að Glitnir tækist að útvega fjármagn næstu mánuðina eins og nauðsyn bar til. Og hversu lengi gæti ríkisvaldið lánað þessum drengjum ? Hvenær myndu lánalínur opnast aftur ?
Man einhver eftir Northern Rock bankanum? Hann fékk neyðarlán í fyrrasumar ÁÐUR en þessi krísa hófst og um leið og fréttir þess efnis bárust þustu breskir sparifjáreigendur í þúsundatali að taka út inneignir sínar af ótta við að bankinn væri að hrynja. Vopnaðar lögreglusveitir þurfti til að róa almenning sem gerði áhlaup á bankann. Lánadrottnar gengu einnig fram af hörku til að tryggja hagsmuni sína.
Fjármálaráðherra Bretlands reyndi að róa almenning en allt kom fyrir ekki. Bankinn þoldi ekki áhlaupið og bankinn tekinn yfir af breska seðlabankanum.
Seðlabankinn gat ekki gert neitt annað í þessari stöðu þótt óneitanlega sé það sársaukafull aðgerð fyrir núverandi hluthafa.
En eftir stendur: Þetta voru ekki nema 80 milljarðar.
Fyrirtæki sem segist eiga eigið fé uppá 200 milljarða og nokkurra þúsunda milljóna eignasafn ætti undir eðlilegum kringumstæðum ekki að vera í vandræðum. Hvað þá með hluthafa sem segjast eiga eignir eins og Stoðir sem segja sem nema hundruðum milljörðum.
Það kemur hinsvegar ekki ein króna frá núverandi hluthöfum – amk ekki sem hefur verið gert opinbert.
Hvað veldur?
Og stóra spurningin er auðvitað þessi:
Ef það er rétt eins og fram kemur í fréttatilkynningu Glitnis að undirliggjandi rekstur sé traustur og eignasafnið gott, hvernig er hægt að skýra tæplega 90% eiginlegt verðfall á bankanum frá því fyrir helgi?“
Það er áhugavert að heyra hvað erlendir sérfræðingar segja um bankana á Íslandi, þ.e. þeir sem líklega hafa aldrei heyrt nafn Davíðs Oddssonar.
Þetta hefur Viðskiptablaðið eftir greinendum hjá Citibank. Þeir segja að áhlaup hafi verið gert á bankann.
Annars sýnist mér að rússneska aðferðin sé best. Rússarnir loka bara þegar illa gengur í kauphöllinni, en opna aftur þegar koma góðar fréttir.
Það er sagt að meðal annars hafi verið ráðist í björgun Glitnis til að verja litla fólkið – sparifjáreigendur.
Það er lofsvert.
Þeir sem sýsla með hlutabréf vita að það er bransi sem er í ætt við spilavíti.
Eða ættu að minnsta kosti að vita það.
En dagurinn í gær er liðinn með sínum uppákomum og kominn nýr dagur.
Þá sjáum við að gengisvísitala íslensku krónunnar er komin yfir 190 stig og nálgast óðfluga 200 stiga múrinn.
Þetta þýðir að gengi dollarans er 101,50 krónur, pundið er 183,20 krónur og evran er 145,85 krónur.
Næsta verkefni hlýtur að vera að takast á við þetta.
Þó ekki væri nema vegna litla fólksins.
Nú eru aðdáendur Davíðs búnir að taka myndina hans Golla úr Mogganum og setja hana í samhengi. Það er eins og ég spáði í gær að ríkisvæðing Glitnis myndi fara að snúast um Davíð og Baug. Það eru gamalkunnar skotgrafir. DV slær upp fyrirsögninni „Hefnd Davíðs“ á forsíðu og vitnar í Jóhannes í Bónus sem talar um framhald ofsókna gegn þeim feðgum.
Samúðin með útrásarvíkingunum hefur hins vegar fjarað snarlega út og spurning hvort aðrir séu til í að leggja sama skilning í björgun bankans.
Nú er sagt að Mogginn og Fréttablaðið gangi í eina sæng. Reksturinn á báðum blöðum gengur afleitlega.
Brátt verða bara tveir bankar – og tvö blöð.
Stundum er talað um talibana.
Ég held að þetta fólk sé í þeim hópi.