Færslur fyrir maí, 2008
Condi og hugsjónirnar
Andrés Jónsson segir að farið hafi verið í Íraksstríðið vegna viðskiptahagsmuna og kaldrifjaðrar valdapólitíkur.
Það er eiginlega ekki rétt.
Neoconarnir sem heimtuðu stríðið voru þvert á móti hugsjónamenn.
Þeir héldu að Írakar myndu fagna Bandaríkjaher og upp frá því yrði til ríki sem yrði útvörður lýðræðisins í Miðausturlöndum. Þaðan myndi lýðræðið svo breiðast út. Bandaríkjamenn þyrftu heldur ekki framar að reiða sig svo mikið á hina ógeðfelldu konungsfjölskyldu í Saudi-Arabíu.
Hugsjónir þeirra byggðu hins vegar á misskilningi og vanþekkingu.
En fall Condi Rice hefur verið talsvert. Þessi gáfaða kona – sem hefur helgað allt líf sitt stjórnmálunum – var nefnd sem hugsanlegt forsetaefni fyrir nokkrum árum. Núorðið dettur engum það í hug lengur.
Þetta minnir á að hugsjónamenn er oft hættulegri en þeir sem hafa bara hagsmuni að leiðarljósi. Hin frábæra skáldsaga Grahams Greene, The Quiet American, fjallar um bandarískan hugsjónamann af þessari tegund, sem setur allt í bál og brand af einskærum góðvilja – að hann telur.
Þess utan má minna á að Lenín, Stalín og Hitler voru allir hugsjónamenn á sinn hátt.
Fallinn smákóngur
Þarna fauk maður sem fyrir löngu hefði átt að taka pokann sinn.
Krít
Það er 27 stiga hiti og hér á Krít er slíkt blómahaf nú í maílok að ég hef aldrei séð annað eins.
Ábyggilega besti tíminn til að koma hingað.
Klerkar á villigötum
Prestarnir Svavar Alfreð Jónsson Baldur Kristjánsson virðast ekki átta sig á því að samkvæmt hugmyndum þeirra trúmanna sem eru ofsafengnastir í samtímanum eru trúin og stjórnmálin eitt:
Svona er þetta í íslamismanum og svona er pólitíkin í framkvæmd í ríkjum eins og Saudi-Arabíu og Íran. Klerkar eru meðal æðstu leiðtoga ríkisins; það getur verið dauðasök að ganga af trúnni. Slæðan sem konur innan íslams ganga með er ekki síst pólitískt tákn; notkun hennar hefur farið mjög vaxandi samhliða uppgangi ofsatrúarhreyfinga.
Þetta er líka slagorð hjá bandarískum evangelistum eins og Jerry Falwell – enginn aðskilnaður milli ríkis og kirkju. Þetta skal vera eitt og hið sama.
Frelsisbyltingar síðustu alda snerust að miklu leyti um réttinn til trúfrelsis, eða ekki síður réttinn til að trúa ekki. Það náðist ekki nema með því að draga trúna niður af stallinum, hæða hana, spotta hana, afhelga kenningar hennar, gefa henni reglulega á kjaftinn. Ábyggilega hafa einhverjar trúartilfinningar verið særðar í leiðinni. Samkvæmt hugmyndum Svavars og Baldurs hafa höfundar eins og Voltaire og Bunuel örugglega gengið of langt – að maður tali ekki um Salman Rushdie og Monty Python.
Sú hugmynd að trúin eigi að vera undanþegin gríni og gagnrýni – vegna þess að trúakenndir séu á einhvern hátt sambærilegar við kynhneigð eða kynþátt – byggir á massífum misskilningi. Stundum virkar þetta reyndar helst eins og skálkaskjól. Hvar eigum við líka að draga mörkin? Má tala óvirðulega um mormóna? Má gagnrýna Vísindakirkjuna – eða er hún ekki ofsóttur minnihluti? Má segja frá því að Múhammeð kvæntist níu ára stúlku og sagði að trú skyldi boðuð með sverði?
Að eiga fyrir skuldunum
Nú ætlar þingið að samþykkja að tekið verði lán upp á allt að 500 milljarða króna. Vextir af því eru ansi álitleg fjárhæð. Ég geri ráð fyrir að þurfi að borga – á sama tíma og er mikill samdráttur í hagkerfinu.
Banka- og fyrirtækjaútrásin hefur reynst glópagull. Flestum ber saman um að mörg útrásarfyrirtækjanna eigi eftir að lenda í miklum vandræðum þegar líður á árið – og þá hugsanlega líka bankarnir sem eru að talsverðu leyti í eigu sömu manna.
Hvað ætla menn þá að gera til að koma í veg fyrir meiri niðursveiflu og atvinnuleysi?
Og til að eiga fyrir skuldunum?
Þar kemur maður að tómum kofunum hjá stjórnmálamönnum. Þeir virðast meira að segja samstíga um að slá af framkvæmdir í orkugeiranum – sem líklega er okkar helsta von um þessar mundir.
Guðjón Arnar Kristjánsson, formaður Frjálslynda flokksins, má þó eiga að hann kemur með tillögur um hvernig má auka framleiðslu í landinu. Hann vill bæta hressilega við þorskkvótann.
Kannski er það ábyrgðarleysi, en þetta er þó eitthvað raunhæft. Sumir hinna virðast halda að við getum bara lifað á því að hjóla í vinnuna og flokka sorp – og að velferðarkerfið kosti sennilega ekki neitt.
Óþarft að biðjast afsökunar
Ég verð að viðurkenna að ég sé ekki tilganginn með því að biðja afsökunar á atburðum sem urðu fyrir löngu.
Símar vinstrimanna á Íslandi voru hleraðir í Kalda stríðinu – síðustu símhleranirnar sem nú er rætt um voru sumarið 1968.
Allir sem stóðu að þessum hlerunum eru horfnir af vettvangi og flestir dánir. Hið sama má segja um þá sem urðu fyrir hlerununum – fæstir eru lengur meðal okkar.
Þetta er partur af sögu þjóðarinnar, ekki endilega svo fagur, en ég fæ ekki séð að neinn geti beðist afsökunar á honum.
Ekki einu sinni Björn Bjarnason – þótt faðir hans hafi staðið fyrir hlerununum.
Við berum nefnilega ekki ábyrgð á gerðum feðra okkar.
Fjárfestir í Alfesca
Þetta skyldi þó ekki vera þýski bankinn Hauck & Aufhäuser?
Framsókn
Stundum dettur manni í hug að séu í rauninni bara tveir stjórnmálaflokkar á Íslandi.
Framsóknarmenn – og svo hinir.
Atvinnulífið krafðist þess
Á fáum árum hefur hlutfall innflytjenda á Íslandi vaxið frá því að vera mjög lítið í samanburði við nágrannaþjóðirnar í það að vera svipað og á Norðurlöndunum.
Þetta gerðist á mjög stuttum tíma. Það var ekki vegna meðvitaðrar ákvörðunar um að fjölga innflytjendum hér, heldur vegna þess að „atvinnulífið“ krafðist þess. Það vantaði fólk til að vinna láglaunastörf. Sum þessara starfa kærðu Íslendingar sig ekki um að vinna; í öðrum tilvikum var gagngert verið að passa upp á að halda laununum niðri.
Þetta var ekkert sérlega vel skipulagt eða vel að þessu staðið frá okkar hendi.
Innflytjendur sem hingað koma eru að miklu leyti ómenntað eða lítt menntað fólk. Við höfum ekki farið þá leið sem Þór Sigfússon, formaður Samtaka atvinnulífsins, talaði fyrir í Silfri Egils í vor að beinlínis útvega fólk til landsins, rekútera það, með tiliti til menntunar og hæfileika.
Á sama tíma horfum við upp á íslenskt menntafólk hverfa úr landi eða fara til náms og koma ekki aftur. Það er brain drain sem er ekki víst að þjóðin megi almennilega við.
Nú eru aðstæður að breytast. Næstu árin verður minni þörf fyrir hið erlenda vinnuafl en áður. Atvinnuleysi er jafnvel yfirvofandi. Leiðir þetta til þess að útlendingahatur breiðist út? Eða er þess að vænta að eitthvað af útlendingunum hverfi úr landi aftur?
Hleranir
Tengdaforeldrar mínir leigðu um stundarsakir á heimili hjóna sem kemur nú í ljós að voru hleruð á tíma kalda stríðsins. Hjónin voru mestanpart fjarverandi á þessum tíma og því bendir flest til þess að símtöl tengdaforeldra minna hafi verið hleruð.
Þau hafa svo ég viti aldrei verið bendluð við kommúnisma.
Kiljan og Silfur Egils
Nýlegar færslur
Leturstærðir
Leit
Aðrir miðlar
- Vefmiðlar
- Vefsjónvarp
- Vefútvarp
- Vefverslanir
- Eyjan
