Færslur fyrir september, 2007
Að hneyksla
Það er voða fátt sem gengur fram af fólki núorðið.
En það má samt reyna samkvæmt gamla kjörorðinu: Épater la bourgeoisie!
Íslenskur listamaður gerði heiðarlega tilraun í þessu efni í Kastjósinu í kvöld þegar sýndar voru myndir þar sem hann pissar upp í sjálfan sig.
Dugir það til að hneyksla okkur smáborgarana?
Byggðastyrkir
Kristinn H. Gunnarsson kvartar yfir því að greiddir verði styrkir til þeirra sem vilja flytja burt úr plássum þar sem er enga atvinnu að hafa.
Ég sé ekki neitt að þessu – nema hvað styrkfjárhæðin er of lág.
Björgvin Valur á Stöðvarfirði hefur rétt fyrir sér þegar hann segir að það sé spurning um að flytja fólkið til atvinnunnar eða atvinnuna til fólksins. Hið síðarnefnda hefur margoft verið reynt með hrapallegum árangri.
Nú er Kristinn í sama flokki og Jón Magnússon. Ætli Jón taki undir hugmyndir um stórfellda byggðastyrki?
Gasprið?
Er ég að skilja vin minn Andrés rétt?
Ef Viðskiptablaðið eða RSE tala um evruna er það ekki gaspur.
En ef einhverjir aðrir tala um hana þá er það gaspur.
Skyldulesning
Í enga grein er meira vitnað þessa helgina en lítið greinarkorn sem birtist í Morgunblaðinu í gær. Það er eftir Andrés Magnússon – ekki sjálfstæðismanninn dygga – heldur mann sem er kynntur með því að hann hafi verið búsettur í Noregi í tólf ár og tekið húsnæðislán þarlendis og hérlendis.
Ég tek mér það bessaleyfi að birta greinina í heild hérna – margir hafa verið að benda mér á að þetta sé skyldulesning:
Efnahagsundur Glitnis eru efnahagshamfarir heimilanna
Í SÍÐASTLIÐINNI viku hélt Glitnir málþing undir yfirskriftinni „íslenska efnahagsundrið“. Vissulega er það efnahagslegt undur að Glitnir skuli geta haft þrisvar sinnum hærri vexti á íbúðarlánum sínum til Íslendinga heldur en til viðskiptavina sinna í öðrum löndum. Og það er ekki bara efnahagsundur, heldur efnahagsgósentíð og stórævintýri fyrir Glitni að geti selt íbúðarlán á Íslandi sem eru margfalt dýrari en þau íbúðarlán sem þeir eru að selja í öðrum löndum. En það er ekki alls kostar rétt sem forstöðumaður greiningardeildar Glitnis sagði í fréttatíma RÚV eftir málþingið að „fjárhagshorfur heimilanna væru góðar“. Láta mun nærri að meðalíbúðarskuldir hvers heimilis á Íslandi séu 10.000.000 kr. Mismunur á verði slíks láns (40 ár) frá íslenskum bönkum vs. erlendum er u.þ.b. 20 millj. kr. Það þýðir að hvert heimili þarf að borga u.þ.b. hálfa milljón krónur á ári aukalega í 40 ár til þess að standa undir efnahagsundri íslensku bankanna; eða með öðrum orðum, ráðstöfunartekjur eftir skatt rýrna að meðaltali um hálfa milljón krónur á hvert heimili í landinu. Því þarf forstöðumaður greiningardeildar Glitnis að velja orð sín að meiri kostgæfni þegar hann segir að „fjárhagshorfur heimilanna séu góðar“. Efnahagsundur Glitnis eru efnahagshamfarir heimilanna.Það eina sem ég skil ekki er af hverju Glitnir býður ekki honum Halldóri frænda mínum á málþingin sín. Halldór er liðlega tvítugur piltur sem fékk fremur takmarkaða uppörvun til langskólanáms í föðurhúsum. Hins vegar var Halldór alltaf duglegur til vinnu, hamhleypa, berserkur. Halldór og kærastan hans ákváðu að byrja að búa saman og keyptu sér litla íbúð á ódýrasta stað í bænum. En það var sama hversu Halldór vann mikið, hann gat ekki borgað af íbúðarlánunum. Eina ráðið var að setja litlu íbúðina í leigu og hjónaleysin fluttu aftur heim hvort til sinna foreldra. Það komst los á sambandið. Halldór var ekki viss um hvort stúlkunni fyndist hann vera eitthvað til þess að veðja á. Og nú er Halldór kominn til geðlæknis, fullur sjálfsefa. En þetta hefði aldrei komið fyrir ef hann hefði ekki slysast til þess að fæðast á Íslandi. Ef hann hefði fæðst í einhverju af nágrannalöndunum hefði hann ekki bara haldið íbúðinni (og þar með kærustunni), með slíkri greiðslubyrði myndi hann vera búinn að borga niður íbúðina á meira en helmingi skemmri tíma heldur en hér heima.
Alltaf þegar ég heyri mærða útrás hinna íslensku banka skýtur upp í huga mér myndinni af Halldóri. Þessum fótgönguliða hinnar glæstu útrásar íslensku bankanna, hinum óþekkta fallna hermanni efnahagsundursins. Samt er aldrei minnst á hann, þótt hann sé undirstaða og grunnur hinnar glæstu útrásar. Halldór er ósýnilegur. Enginn í viðskiptaráðuneytinu hefur séð hann, hann er hvergi í fermingarveislum sem seðlabankastjórar með sína 14,5% stýrivexti sitja, það er ekki einn einasti svona maður sýnilegur í fjölskyldu eins einasta þeirra hundraða hagfræðinga sem þjálfaðir hafa verið í gagnrýnni og sjálfstæðri hugsun í Háskóla Íslands. Og útvarpsmenn, blaðamenn og sjónvarpsmenn hafa engan svona mann í stórfjölskyldu sinni eða kunningjahópi. Hann er gersamlega ósýnilegur, eins og óhreinu börnin hennar Evu.
Frænka mín yfirtók einnar milljón króna lán sem hún er búin að vera að borga af baki brotnu í 13 ár, nú stendur lánið í þremur milljónum; hún er ósýnileg líka, óhreint barn. Eða vel menntaðir Íslendingar á miðjum aldri, sem horfa á jafnaldra sína erlendis löngu búna að klára greiðslubyrði sína, á meðan þeir sjálfir þurfa að streða fram á elliár til þess að vinna fyrir hinum háu íslensku vöxtum; ósýnilegir líka, verða ósýnilegir þegar við blindumst af ofbirtu hins glæsilega efnahagsundurs íslensku bankanna.
Ætti það ekki að vera nóg að þurfa að glíma við höfuðskepnurnar hér fyrir norðan endimörk hins byggilega heims? Þurfum við að bæta ofan á baráttu upp á líf og dauða við efnahagshamfarir skaptar af mannavöldum? Hetjubaráttu sem passar samt hvorki inn í fjölmiðlana né málþing Glitnis. Bakhlið hinnar glæstu útrásar er óhrein og skal því vera mönnunum ósýnileg.
Að brjóta land undir auðn
Í Blaðinu er haft eftir Yoko Ono, samkvæmt AP frétt, að hún vilji að plantað verði trjám við friðarsúluna í Viðey.
Blaðið ber þetta undir forstöðukonu Höfuðborgarstofu. Það er greinilegt að kemur nokkuð fát á hana.
Hún ber þetta til baka. Það stendur ekki til að hrófla við landslaginu í Viðey.
En auðvitað eru þetta óþarfa áhyggjur. Viðey er ekki ósnortið víðerni fremur en Lækjartorg. Þarna stóðu verksmiðjur fram á síðustu öld.
Svo féll það í eyði. Og þá er staðinn vörður um auðnina eins og það sé náttúrulegt ástand eyjarinnar. Eins og það sé ekki næg auðn á Íslandi.
Við þurfum altént ekki að brjóta nýtt land undir auðnir.
—
Myndin er af málverki eftir Ragnar Bjarnason og sýnir Viðey eins og hún leit út frá Kleppsholtinu snemma á síðustu öld. Þarna má sjá þorpið þar sem Milljónafélagið hafði fiskvinnslu sína. Um myndina segir á þessum vef:
„Ég vann í Kleppsholtinu á þessum árum, fékk þarna vinnu eina viku í mánuði … atvinnubótavinna hjá bænum. Þarna vann ég við vegabætur og stundum vorum við að taka saman grjót sem átti að nota í ýmislegt, eins og steypu eða húsgrunna. Þá fékk ég einu sinni þá hugmynd að mála útsýnið þarna.
Kleppsholtið er hér næst á myndinni, og við sjáum yfir í Viðey og Esjuna.
Mikil byggð var í Viðey sem nú er horfin … Þegar ég málaði myndina þá voru bryggjurnar farnar… ég vann í Viðey við uppskipun á fiski, einhvern tímann eftir 1930, löngu áður en ég málaði þessa mynd. Þá var þar heilmikil útgerð, gerðir út 5 eða 6 togarar og þarna voru miklar hafskipabryggjur … og undir barðinu voru fiskverkunarhús. Það voru kannski tveir eða þrír togarar í einu að losa … og það komu bæði salt og kolaskip. Fiskurinn var þurkaður og full unninn í Viðey …“
Línan og gasprið
Sjá þetta.
Gasprið hefur annars ekki síst komið fram á þessum vettvangi hérna og hérna.
Lífsgæðakönnun Economist
Það er makalaust hvað gamla fátæktarbælið – land drykkjusjúklinga, kaþólskrar kúgunar og almennrar óhamingju – spjarar sig vel í þessari könnun. Það er ekki langt síðan að íbúar Írlands voru enn að flýja landið – hver forðaði sér sem betur gat.
Ísland er í sjöunda sæti. Almennt virðist vera betra að búa í litlum ríkjum en stórum samkvæmt mælikvörðum Economist – sem segja auðvitað ekki allt um lífsgæði. Það er til dæmis ekki tekið með í reikninginn að mörgum þykir meira spennandi að búa í Frakklandi eða Bretlandi en Lúxemborg, Sviss eða Íslandi.
Norðurlöndin skora mjög vel, náttúrlega – og lönd þar sem er gott velferðarkerfi. Af tíu efstu ríkjunum eru sex í Evrópusambandinu.
Sjálfur ferðaðist ég mikið um Írland þegar ég var ungur maður. Ég kynntist líka mörgum Írum þegar ég bjó í Frakklandi. Upp úr 1990 fóru þeir smátt og smátt að tínast aftur heim – þá var loks einhverja vinnu og tekjur að hafa á eyjunni grænu. Á sama tíma hættu þeir flestir að hafa samúð með IRA.
Þegar Írar urðu ríkir misstu þeir áhuga á gömlu sjálfstæðisbaráttunni sem hélt lífinu í lýðveldishernum. Hún var partur af fátæktarbaslinu og minnimáttarkendinni.
Bítlarnir koma
Í gærkvöldi sáum við fjölskyldan lokin á Hard Day’s Night í danska sjónvarpinu. Þessi mynd er alltaf jafn skemmtileg.
Konan mín sagði að hún hefði frekar viljað sjá Bítlana en Brian Wilson sem við sáum á tónleikum í London um daginn (hann var reyndar frábær – og endaði tónleikana á McCartney laginu She´s Leaving Home).
Svo vakna ég og les blöðin. Þar stendur að Bítlarnir séu á leiðinni til Íslands.
En því miður ekki til að spila.
Hagstjórn
Geir Haarde segir að það sé óábyrgt að tala krónuna niður.
Á sama tíma eru margir að kalla eftir gengisfellingu krónunnar. Finnst hún alltof há.
En kannski þarf þá ekkert að fella gengið, bara halda áfram að tala – og tala – hana niður.
Gæti skilað sama árangri.
Skrattinn og amma hans
Þetta eru breyttir tímar. Ég stóð í félagsstarfi í menntaskóla. Þá var maður að herða upp hugann til að biðja banka eða fyrirtæki um styrktarlínur í skólablöð eða leikskrár, varla að upphæð meira en svona 10 þúsund krónur (gamlar). Manni fannst þetta mjög óþægilegt.
Nú koma litlir fjármálaspekingar og heimta að bankarnir borgi kostnaðinn við félagslífið í skólunum.
Og gott betur. Sumir vilja líka fá mútur.
Á móti eru bankarnir óðir að ná börnunum í viðskipti til að geta byrjað að plokka þau.
Svo þarna hittir skrattinn ömmu sína.
Kiljan og Silfur Egils
Nýlegar færslur
Leturstærðir
Leit
Aðrir miðlar
- Vefmiðlar
- Vefsjónvarp
- Vefútvarp
- Vefverslanir
- Eyjan
