Sendu Agli póst
silfuregils@eyjan.is
08.07 2009 - 56 ummæli »

Icesave

Þessi samantekt Ólafs Hannibalssonar um Icesave birtist í Morgunblaðinu 6. júlí.

— — —


 

Komu Landsbankinn, fjármálaeftirlitið og önnur íslensk stjórnvöld í veg fyrir að Icesave-reikningarnir færðust á ábyrgð breskra og hollenskra yfirvalda?

 

Á undanförnum mánuðum hafa lögspekingar skrifað hverja greinina af annarri með nokkuð sannfærandi rökstuðningi fyrir því að íslenska ríkið hefði átt að höfða mál fyrir dómstólum gegn stjórnvöldum Hollands og Bretlands (og mögulega æðstu stjórn Evrópusambandsins) vegna þeirra viðbragða þeirra við íslenska bankahruninu að gera íslenska ríkið ábyrgt fyrir lúkningu greiðslna til þeirra þegna þeirra, sem treyst höfðu útibúum Landsbanka Íslands í fyrrgreindum þjóðlöndum fyrir sparifé sínu. Rökstuðningurinn hefur verið auðskilinn og einfaldur, eitthvað á þessa leið: Íslensku viðskiptabankarnir voru einkabankar sem störfuðu á eigin ábyrgð og engra annarra. Þeir hlíttu m.a. reglum sem Íslendingar höfðu undirgengist með EES-samningnum. Alþingi Íslendinga hafði samviskusamlega leitt í lög þá tilskipun Evrópusambandsins að stofna skyldi Tryggingasjóð innistæðueigenda, sem ábyrgðist allt að 20.887 evrur á hverjum reikningi. Íslensk stjórnvöld hefðu átt að vísa breskum og hollenskum mótaðilum sínum á þennan sjóð, sem að vísu hafði aðeins að geyma ellefu milljarða króna í reiðufé, og sex milljarða króna að auki í tryggingum (þessi upphæð hækkaði að lokum í 19 milljarða fyrir hrunið). Þetta hefði reyndar haft lítið að segja upp í þá 300 milljarða króna sem voru á hollensku Icesave-reikningunum, og öðru eins og ríflega það á þeim bresku. En „sorry Stína“. Svona hafði Evrópusambandið gengið frá málunum. Við hefðum fullnægt þeim tilskipunum upp á punkt og prik og meira væri ekki út úr okkur að hafa. Íslensk stjórnvöld – og þaðan af síður islenskir skattgreiðendur – gætu ekki verið gerð ábyrg fyrir mistökum og glappaskotum Evrópusambandsins.

Hreðjatak?

Nú gætu hollensk og bresk stjórnvöld tekið upp á því að bera því fyrir sig að þau gætu ekki látið viðgangast að dómur félli á þá lund að þetta (20,887 evrur) væri öll sú ábyrgð sem gilti um innistæður sparifjáreigenda í Evrópusambandinu. Ef svo færi þá yrði áhlaup á allt bankakerfi Evrópu með ófyrirséðum afleiðingum fyrir fjármálakerfi alls heimsins.  En um leið væri augljóst að íslensk stjórnvöld hefði náð á þeim, svo og æðstu stjórn Evrópusambandsins,  þvílíku hreðjataki, að þau hlytu heldur að kjósa að láta málið niður falla og gera sjálf upp málin við innistæðueigendur Icesave reikninganna. Íslendingar hefðu því ekki þurft annað en að fylgja eftir hótunum um málssókn, mótaðilarnir hefðu lyppast niður og þjóðin sloppið við að borga svo mikið sem krónu.

Kúgun í stað dómstóls?

Aðrir hafa svo tekið við og spunnið í framhaldi af þessu upp þá kenningu að í stað þess að fallast á að málið yrði leyst fyrir dómstólum hafi Bretland, Holland og ESB ákveðið að koma í veg fyrir dómstólaleiðina og beita í staðinn afli sínu í krafti stærðar og áhrifa á alþjóðavettvangi gegn smáþjóðinni : Þau hafi knúið Alþjóðagjaldeyrissjóðinn til að setja það sem skilyrði fyrir aðstoð við Ísland að Icesave málið væri leyst áður með samkomulagi, þar sem Íslendingar skuldbyndu sig til að borga óreiðuskuldir manna, sem okkur kæmu ekkert við og væru íslenskri þjóð ofviða, raunar þyngri en þær stríðsskaðabætur, sem lagðar voru á sínum tíma á Þjóðverja eftir fyrri heimsstyrjöld. Því ætti Alþingi að neita að samþykkja þann nauðasamning, sem nú liggur fyrir og Ísland að tilkynna hlutaðeigandi aðilum, að málið yrði aðeins leyst fyrir dómstólum. Það hefur hins vegar vafist fyrir þessum aðilum að tiltaka ákveðna dómstóla og í frétt í Morgunblaðinu fimmtudaginn 24. júní kom loks fram að, samkvæmt álitsgerð unninni af íslenskum prófessorum fyrir Geir Haarde forsætisráðherra sl. haust, sé helst sé hægt að hugsa sér Alþjóðadómstólinn í Haag eða sérskipaðan alþjóðlegan gerðardóm.

Illviljaðir útlendingar?

Enn einn hópur manna nýtir sér þessa stöðu til að ala á fjandskap í garð Breta og Hollendinga og ESB. Þannig segir Ögmundur Jónasson (mbl. 22. júní):

„Fyrir mitt leyti hef ég lítinn áhuga á að komast í nánari snertingu við „vinaríkin“ í ESB sem láta sér ekki nægja að stilla okkur upp frammi fyrir afarkostum, heldur reyna að græða á ógæfu okkar. Um það bera sérstakar álags-vaxtaprósentur Icesave samningsdraganna vott að ekki sé minnst á aðra þætti sem birtast í aðför þeirra að Íslendingum. Allt minnir þetta á þá staðreynd að bæði Bretar og Hollendingar, helstu handhafar Icesaveskuldbindinganna, voru alræmd nýlenduríki sem mergsugu þær þjóðir, sem þau náðu að undiroka“. Það er engu líkara en að Sjálfstæðismenn og Vg séu að ná saman í þjóðernisofstæki og hatursherferðum gegn ESB og einstökum aðildarþjóðum þess nú í aðdraganda átaka um aðildarumsókn að sambandinu.

Séu málin hins vegar könnuð ofan í kjölinn blasir fremur við sú mynd að velvild og góður hugur gagnvart Íslandi hafi leitt embættismenn þessara þjóða afvega þannig að þeir hafi fremur séð í gegnum fingur við Íslendinga með skelfilegum afleiðingum fyrir þá og heiminn, í stað þess að beita sér af þeirri hörku gegn Landsbanka Íslands, sem eftirlitsstofnunum er nauðsynleg til að halda fjármálafyrirtækjum hvar sem er í heiminum innan marka laga, reglna og velsæmis.

Hér á eftir verða færð rök að því, að brotamannanna, sem festu þjóðina í neti „Icesave-skuldbindinganna“, sé ekki að leita erlendis, þeir séu hér mitt á meðal okkar: Auk landsbankastjóranna og bankaráðsmanna Landsbankans er þá að finna meðal annars í Fjármálaeftirlitinu, Seðlabankanum og meðal æðstu manna stjórnsýslunnar, ráðherrar og þingmenn ekki undanskyldir.

Önnur hlið á málinu?

Sunnudaginn 21. júní birti Morgunblaðið samantekt Þórðar Snæs Júlíussonar á skýrslu tveggja hollenskra lagaprófessora – Adrienne de Moor-van Vogt og Edgar de Perron – til neðri deildar hollenska þingsins um framvindu Icesave málsins frá byrjun til enda. Og þá kemur það einkennilega í ljós. Það er til önnur hlið, allt önnur hlið, á málinu en sett hefur verið upp af hinum íslensku lögspekingum! Af skýrslu hollensku lagaprófessoranna verður nefnilega ekki annað séð en hollensk yfirvöld hafi lagt sig öll fram um að taka þessa reikninga inn í hollenska lögsögu og undir fullkomna bótaskyldu hollenskra yfirvalda, en Landsbanki Íslands með fulltingi íslenska Fjármálaeftirlitsins og fullum bakstuðningi þess,  þvælst fyrir og seinkað aðgerðum þar til það var um seinan, Landsbankaspilaborgin féll, komin þá fullkomlega á herðar íslenskra skattgreiðenda og í fang íslenska ríkisins. Þann 27. ágúst 2008 áttu forsvarsmenn Landsbankans fund með Nout Wellink, seðlabankastjóra Hollands, í Amsterdam. „Niðurstaða fundanna verður sú að Landsbankinn hættir við nýju Icesave-reikningana og dregur mjög úr auglýsingum. Samþykkt að halda áfram viðræðum um með hvaða hætti starfsemi bankans í Hollandi geti haldið áfram, meðal annars ákveðið að vinna að því að flytja Icesave-reikningana inn í dótturfélag og þar með undir hollenska innstæðutryggingakerfið. EF ÞETTA HEFÐI VERIÐ GERT ÞÁ HEFÐI ÍSLAND EKKI BORIÐ NEINA ÁBYRGÐ Á ICESAVE-INNSTÆÐUNUM Í HOLLANDI“ (Mbl. 21. júní) . Og þvert á það sem íslensku prófessorarnir hafa haldið fram, þá óttuðust hollensk stjórnvöld ekki dómstólaleiðina meira en svo, að þau íhuguðu einmitt í kjölfar íslenska bankahrunsins að „draga íslensk stjórnvöld fyrir dómstóla“ vegna lyga („rangra upplýsinga“ eins og það er kurteislega orðað) þeirra um stöðu íslensku bankanna og heilbrigði íslensks fjármálalífs (Wouter Bos, fjármálaráðherra Hollands, í viðtali við tímaritið Elsevier, 9. okt. 2008). Ekki verður annað ráðið af skýrslu hollensku prófessoranna, en að, ef íslenska fjármálaeftirlitið (FME) hefði tekið undir margítrekaðar áhyggjur hollenska Seðlabankans um Icesave- reikningana og beitt Landsbankann tilhlýðilegum þrýstingi í stað þess að „kóa“ með honum, þá hefðu þessir reikningar verið komnir undir hollenska lögsögu í tæka tíð fyrir hrunið, og íslenskum skattgreiðendum verið borgið. Það sama verður uppi á teningnum ef svipuð samantekt er gerð um Icesave- reikningana í Bretlandi.

Tær snilld?

Icesave-reikningar Landsbankans í Bretlandi voru kynntir í október 2006 og mikilli auglýsingaherferð hrundið af stokkunum. Í bók Guðna Th. Jóhannessonar Hrunið er komist svo að orði : „Saga Icesave reikninga hans er saga góðrar hugmyndar, vel heppnaðrar markaðssetningar, góðs árangurs, mikillar áhættu og ömurlegra endaloka.“ Til þess að ná árangri þurfti Landsbankinn að sýna fram á sérstöðu sína, ávöxtun umfram aðrar fjármálastofnanir og traustan bakgrunn. Það síðara var leyst með því að tengja þessa netreikninga Landsbankans stöðugt við ímynd Íslands og sagði heitið Icesave þá meira en mörg orð. „Forged by fire, honed by ice“, stóð skýrum stöfum á heimasíðu Icesave og tekið fram að á Íslandi væri landslagið töfrum líkast; ólgandi hverir, fljótandi hraun, voldugir jöklar, magnaðir fossar og ósnortin víðerni. Það var eins og land og þjóð stæðu að baki þessum hávaxtareikningum í stað trygginga sem venjulegir, hversdagslegir bankar buðu upp á. Viðskiptablaðamönnum var boðið til Íslands og leystir út með gjöfum, „ Icesave goody bag.“ Icesave auglýsingar unnu til verðlauna bæði heima og erlendis. Velgengnin fór fram úr björtustu vonum og forráðamenn Landsbankans töldu sig með þessu hafa leyst úr lausafjárkreppunni sem hrjáð hafði íslenska bankakerfið vorið 2006. Um miðjan febrúar 2007 námu innlánin á netreikningunum 220 milljörðum króna og Icesave var  „tær snilld“ að sögn Sigurjóns Þ. Árnasonar . „Það eina sem ég þarf að gera er að kíkja í lok dags hvað er kominn mikill peningur inn“, sagði hann þá hlæjandi við blaðamann Markaðarins, tók svo upp símann, fékk nýjustu tölur og bætti hróðugur við: ‚Það bættust við 50 milljónir punda bara á föstudaginn‘!“ (Hrunið bls 206).

Vasaklútur sem öryggisnet

Aðrir höfðu áhyggjur af því að hvergi var minnst á innlánstryggingar, hvorki ríkisábyrgð né Innstæðutryggingarsjóður samkvæmt Evróputilskipun voru nefnd til sögunnar, hvað þá ríkisábyrgð á Innstæðutryggingasjóðnum, sem aðeins hafði náð 19 milljörðum króna móti á 7. hundrað milljarða í Icesave-skuldbindingum , þegar hrunið varð. Alþjóðlega matsfyrirtækið Moodys lýsti í ársbyrjun 2008 yfir þungum áhyggjum af því á bak við tjöldin „hve hinn mikli innlánsreikningur Icesave kunni að vera kvikur og háður trausti á markaði og ekki aðeins á Landsbanka Íslands, heldur á Íslandi og íslenska bankakerfinu. Og 3. ágúst 2008 segir Times að innstæðutryggingu sparifjár á Íslandi mætti líkja við það „að nota vasaklút  sem öryggisnet fyrir fíl“. Þá var efnahagsreikningur íslenskra fjármálafyrirtækja orðinn ellefu sinnum meiri að vöxtum en landsframleiðsla á Íslandi.

Færsla í dótturbanka

Í mars 2008 hóf breska fjármálaeftirlitið viðræður við Landsbankann „um  lausafjárstýringu í útibúi Landsbankans í London“, eins og það var látið heita síðar í greinargerð. Áhyggjur eftirlitsins voru orðnar að ótta við að Landsbankinn gæti ekki staðið við skuldbindingar sínar ef áhlaup yrði gert á hann, eins og hent hafði Northern Rock bankann í september 2007. „ Lausn undan því oki gæti falist í færslu þeirra  úr Lundúnaútibúi Landsbankans í dótturbankann Heritable. REIKNINGARNIR YRÐU ÞÁ Á ÁBYRGÐ BRESKA RÍKISINS, SEM ÞÝDDI VONANDI AÐ ÁHYGGJUM YRÐI EYTT OG LÍKUR Á ÁHLAUPI HYRFU“ (Hrunið bls. 207).  Tvö skilyrði þurfti þó að uppfylla til þess að af þessu gæti orðið: Landsbankinn yrði að yfirfæra eignir til dótturbankans sem tryggingu og draga yrði verulega úr fjárstreymi af Icesave-reikningunum til Íslands. En það var einmitt þar sem hnífurinn stóð í kúnni.  Með Icesave í útíbúum þurfti ekki að festa neina peninga í tryggingum og féð streymdi óhindrað frá Bretlandi til Íslands. Landsbankamenn höfðu fundið aðferð til að féfletta breskan almenning að vild. Eins og Björgólfur Guðmundsson lýsti þessu í viðtali við Morgunblaðið 26. október 2008. „Við vorum að taka peningana heim til Íslands. Innlánin á Icesave-reikningunum hafa ekki bara verið notuð í útlán erlendis. Peningarnir frá Icesave eru hér um allt þjóðfélagið.“ Og vafalítið einnig í skálkaskjólum víðsvegar um heim. Og í viðtali á Stöð tvö 13. október 2008 sagði Sigurjón Þ. Árnason: „Þeir [embættismenn breska fjármálaeftirlitsins]voru með kröfur um það að ef við værum með þetta í dótturfélagi, þá gætum við ekki notað í rauninni peningana til þess að fjármagna starfsemina hvar sem er í heiminum eins og bankar almennt séð þurfa.“

En enn gaf breska fjármálaeftirlitið eftir og viðræður við Landsbankann leiddu til málamiðlunar sem báðir aðilar sætta sig við um sinn í lok maí 2008: Icesave yrði áfram í útibúi Landsbankans í Lundúnum, en stjórnendur hans mundu ekki „markaðssetja reikninginn með krafti heldur einbeita sér að þv í að lækka heldur innstæðurnar…“

Holland – fyrsta skrefið

En Landsbankamenn voru ekki af baki dottnir. Þeir færðu sig yfir sundið til Hollands og þann 29. maí 2008 opna þeir Icesave netreikninga í Hollandi. Þetta átti þó bara að vera fyrsta skrefið í sókn Landsbankans á meginlandi Evrópu.  Drög voru lögð að markaðssetningu í ellefu öðrum löndum(!)

Það var þó ekki án tregðu, sem Hollendingar veittu Íslendingunum starfsleyfi til að láta greipar sópa um sparifé hinna aðsjálu og forsjálu landsmanna sinna. Þann 28. febrúar 2008 hafði Landsbankinn skrifað DNB (hollenska fjármálaeftirlitinu, sem heyrir undir hollenska seðlabankann) bréf, þar sem segir að DNB hafi engar forsendur til að neita bankanum um starfsleyfi. Þann 16. maí skrifaði háttsettur embættismaður DNB minnisblað og komst að þeirri niðurstöðu að samkvæmt reglum ESB geti DNB ekkert gert til að stöðva starfsemi Icesave-reikninganna í Hollandi, þótt mikill vafi leiki á um stöðugleika íslenska efnahagskerfisins og íslenskra fjármálafyrirtækja. Gat þá enginn stoppað Landsbankamenn í ljósi þeirra efasemda og athugasemda, sem áður höfðu komið fram um framferði þeirra í Bretlandi? Guðni Th. Jóhannesson vekur athygli á því að samkvæmt lögum um fjármálafyrirtæki nr. 161/2002, 36. gr. hefði Fjármálaeftirlitið íslenska getað bannað stofnun bankaútibús á evrópska efnahagssvæðinu „ef það hefur réttmæta ástæðu til að ætla að stjórnun og fjárhagsstaða hlutaðeigandi fjármálafyrirtækis sé ekki nægilega traust“ (Hrunið bls. 208). Þarna var komin upp sú einkennilega staða að eftirlit með lausafé útibúa var í höndum gistiríkis en vottun um fjárhagsstyrk aðalbankans á hendi heimaríkisins. Það var inn um þessa glufu sem Landsbankinn potaði sér með fulltingi íslenska fjármálaeftirlitsins.

Bretar fá eftirþanka

„Sparifé Hollendinga streymdi því inn á Icesave-reikninga og fór svo til Íslands „í vinnu“. Einungis mánuði eftir opnun reikninganna í Hollandi (þ.e. þá um 29. júní) fengu ráðamenn [Lands]bankans hins vegar þau skilaboð frá breska fjármálaeftirlitinu að við nánari athugun þætti nauðsynlegt að Icesave-reikningarnir yrðu færðir yfir í dótturfélag, með þeim réttindum og skyldum, sem því fylgdu. Landsbankamenn kváðust sem fyrr vera fúsir til þess, en bentu á að þeim væri það ómögulegt í einni svipan; eignir yrðu ekki færðar svo hæglega milli landa og vildu þeir þess vegna „framkvæma yfirfærsluna í nokkrum skrefum.“ Bretarnir sáu hins vegar tormerki á því – og leið svo og beið.“ (Hrunið bls.208). “.  Hér er augljóst að Landsbankamenn leika tveimur skjöldum milli Bretlands og Hollands.  Og enn tekur breska fjármálaeftirlitið á Landsbankanum með silkihönskum – er þetta misskilin góðvild, eða hvað?

Stöðvið Icesave!

Enn streyma hollensku peningarnir inn á Icesave reikninga og hraðar en stjórnendur Landsbankans áttu von á og yfirlýst markmið þeirra var. Alls voru fjórtán þúsund slíkir reikningar stofnaðir fyrstu vikuna. Þann 9. júní er minnisblað unnið innan DNB um stöðu íslensku bankanna á erlendri grundu. Þar kemur fram að samkvæmt viðskiptafréttaveitunni Bloomberg séu íslensku bankarnir „áhættusæknustu bankar í heiminum.“ Þann 3. júlí fer DNB bréflega fram á viðræður við FME vegna áhættusækni íslensku bankanna og þeirrar áhættu sem fylgi netreikningum þeirra. Þann 12. ágúst ákveður stjórn hollenska Seðlabankans að bregðast við vexti Icesave-reikninganna í Hollandi og ákveður að frekari vöxtur sé ekki ásættanlegur. Á 10 vikum höfðu þá verið stofnaðir 85 þúsund reikningar og innstæður þeirra námu um einum milljarði Evra. Þann 14. ágúst kemur sendinefnd frá hollenska fjármálaeftirlitinu, sem heyrir undir DNB, til Íslands til funda með FME og forsvarsmönnum Landsbankans. Hollendingarnir hafa væntanlega spurt um tryggingar fyrir Icesave-reikningunum og FME kynnir fyrir sendinefndinni að ellefu milljarðar króna séu í hinum íslenska Tryggingasjóði innstæðueigenda (samkvæmt ESB-tilskipuninni) og auk þess sex milljarðar króna í tryggingum. Þetta er allur bakhjarlinn fyrir fyrir þeim milljarði evra sem eru inni á hollensku reikningunum. Hollensku prófessorarnir vísa í skýrslu, þar sem FME segir íslenska hagkerfið ekki eiga í neinum vandræðum (þá voru nærri 7 vikur í hrunið!) og að engin sjáanleg vandræði fylgi örum vexti bankanna.

Kósí samband

Hollendingarnir fara fram á að Icesave-innlánin verði stöðvuð en Landsbankinn vill ekki verða við því. FME stendur með Landsbankanum og varar Hollendinga við því að stöðvun geti leitt til áhlaups á bankann. Daginn eftir, þann 15. ágúst, sendir FME tölvupóst til DNB þar sem lýst er yfir undrun yfir því, að vilji sé til að stöðva innlánatöku Landsbankans í Hollandi. Engin ástæða sé til þess, enda sé staða Landsbankans heilbrigð. Auk þess sé takmörkun á útlánum í andstöðu við Evrópureglur. Ekki verður annað séð en að þessi afskipti FME staðfesti það sem þeir hagfræðingarnir Gylfi Zoega og Jón Daníelsson segja í skýrslu að „hrunið eigi rætur sínar að rekja að mestu til innlendra þátta fremur en utanaðkomandi áhrifa. Telja þeir að þetta geti meðal annars stafað af því að of náið og  of „kósí“ samband hafi myndast milli Fjármálaeftirlitsins og þeirra sem  það átti að hafa eftirlit með. Þetta hafi gengið svo langt að eftirlitsaðilinn hafi tekið þátt í að markaðssetja Icesave-reikningana í Hollandi örfáum mánuðum fyrir hrun bankans, þegar fjármálaeftirlitinu “hefði mátt vera ljóst að Landsbankinn riðaði til falls“ (Ólafur Arnarson: Sofandi að feigðarósi, bls. 165; Jón Daníelsson og Gylfi Zoega: Hagkerfi bíður skipbrot bls. 8 og 9). Eins og áður er sagt verður það svo niðurstaða funda forsvarsmanna Landsbankans með Nout Wellink, seðlabankastjóra Hollands, þann 27. ágúst að flytja Icesave-reikningana inn í dótturfélag og þar með undir hollenska innstæðutryggingakerfið. Hefði þeirri ákvörðun verið framfylgt á næstu vikum hefði Ísland ekki borið neina ábyrgð á Icesave-innistæðunum í Hollandi.

Hrein krafa um dótturfélag

Þann 2. september 2008 á breski fjármálaráðherrann fund með íslenska viðskiptaráðherranum , Björgvin G. Sigurðssyni, í Lundúnum. Fyrir lá þá yfirlýsing íslenska viðskiptaráðuneytisins frá 14. ágúst (sjá hér á eftir) um að Tryggingarsjóður innstæðueigenda yrði alltaf efldur til að standa við lágmarksskuldbindingar, og virðist raunar hafa beinlínis verið gefin í því skyni að friða Breta. „Samt var Darling órótt og óskin um færslu Icesave í dótturfélag var orðin að hreinni kröfu.“ En út úr þessum fundi kom ekki annað en það að Baldur Guðlaugsson, ráðuneytisstjóri fjármálaráðuneytisins, seldi hlutabréf sín við heimkomuna og slapp þannig við hrunið. Landsbankinn hreyfði sig hins vegar ekki; hafði ekki á lausu það fé sem þurfti og eignatilfærsla kallaði á veðköll sem mundu færa hann í þrot (Hrunið bls. 209).

Slá úr og í

Greinilegt er að forsvarsmenn Landsbanka, Fjármálaeftirlits, Seðlabanka Íslands og aðrir frammámenn íslenska fjármálakerfisins fara allt árið 2008 undan í flæmingi við spurningum breska og hollenska fjármálaeftirlitsins um tryggingar að baki Icesave-reikningunum. Til þess að Ísland ætti nú möguleika að vinna mál á þeim forsendum að íslenska ríkið og íslensk þjóð hefði aldrei skuldbundið sig með neinum hætti til að ábyrgjast eitt eða neitt umfram þá 19 milljarða íslenskra króna sem voru í Tryggingasjóði innstæðueigenda hér á landi hefðu allir þessir aðilar þurft að segja blátt áfram og opinskátt að íslensku bankarnir hefðu verið einkavæddir og væru einkareknir, íslenska ríkið ábyrgðist engar innstæður í þeim og íslenska ríkið ábyrgðist heldur ekki að í Tryggingasjóði innstæðueigenda væri fé til að ábyrgjast að greiddar væru út þær 20.887 evrur sem Evróputilskipunin gerði ráð fyrir. En allir þessir aðilar slá úr og í. Þeir vilja hjálpa Landsbankanum til að láta líta svo út að sparifé hjá honum sé öruggt, en um leið ekki undirgangast neinar kvaðir í þá átt.

Lýsandi dæmi um þetta gerðist í mars 2008 þegar Davíð Oddsson, þá seðlabankastjóri , mætti í viðtal á bresku sjónvarpsstöðinni Channel  4. Þar lofsöng hann íslensku bankana og kvaðst engar áhyggjur hafa af stöðu þeirra. Fram kom í þættinum að skuldbindingar Íslendinga vegna breskra innstæðna næmu um þær mundir um þremur milljörðum sterlingspunda, eða sem samsvaraði þriðjungi landsframleiðslu Íslands. Fréttamaðurinn varpaði fram þeirri spurningu hvort Íslendingar hefðu bolmagn til að greiða slíkar fjárhæðir ef illa færi. Þessu svaraði Davíð þannig að íslensku bankarnir væru svo sterkir að nær ómögulegt væri að þeir kæmust í slík vandræði. Því til viðbótar hefðu Íslendingar vel efni á að greiða út til sparifjáreigenda þar sem aldrei yrði um alla þessa upphæð að ræða. „En þar sem íslenska ríkið er skuldlaust gæti það hæglega kyngt allri þessari upphæð í heild sinni – ef það kýs að gera svo (Ólafur Arnarson: Sofandi að feigðarósi bls. 127).“ Þarna er Davíð að hughreysta Icesave-reikningaeigendur með því að íslenska ríkið standi þétt að baki Landsbankanum – en gætir þess um leið að skuldbinda ekki hið skuldlausa íslenska ríki!

Kvaðir á ríkið

Fastar var kveðið að orði í í tveimur bréfum, sem íslenska viðskiptaráðuneytið hafði sent breska fjármálaráðuneytinu þann 14. ágúst 2008. Þar sagði að „það væri alveg skýrt að [Tryggingarsjóði innstæðueigenda] ber að greiða út kröfur allt að 20.887 evrum og því mundi [ríkis]stjórnin ávallt leita eftir láni til þess að sjóðurinn greiði út það lágmark.“ Hér er ábyrgð íslenska ríkisins viðurkennd að þessu marki, en um leið sagt að lán yrði tekið fyrir því, ef og þegar þar að kæmi. ( Hrunið bls. 116.) Þessa yfirlýsingu viðskiptaráðherra virðast bankastjórar Landsbankans svo nota í bréfi til hollenska Seðlabankans 23. september til að freista þess að draga enn á langinn framkvæmd  ákvörðunar frá fundinum 27. ágúst um að flytja Icesave-reikningana í hollenska lögsögu (Mbl. 23. júní 2009).

Í breska fréttaskýringaþættinum Moneybox á BBC 4. okt. 2008, rétt fyrir hrunið, var Tryggvi Þór Herbertsson þá ráðgjafi forsætisráðherra, þráspurður hvort íslenska ríkið ábyrgðist ekki örugglega innstæður þeirra Breta sem geymdu sparifé sitt á Icesave-reikningunum:

Tryggvi Þór Herbertsson. „Jú, eftir því sem ég best veit. Eins og þú veist á Ísland aðild að evrópsku tilskipuninni um innstæðutryggingar þannig að, já, það ætti að vera öruggt.“

Spyrill: „Ég veit að þið eigið aðild að tilskipuninni. En ég er að spyrja, hvort þið munduð segja “við getum borgað ykkur 20.000 evrur“ eða „efnahagsástandið er svo slæmt að við getum  ekki –þó okkur þyki það leitt – staðið við þessar skuldbindingar“?

Tryggvi Þór: „Nei, við erum ekki í svo miklum vandræðum.“

Nú fer þessi sami Tryggvi Þór fremstur í flokki þeirra sjálfstæðismanna, sem vilja fella  þá samninga sem gera  Íslendingum kleift að standa við þær skuldbindingar, sem þeir höfðu lagt á íslenska ríkið og íslenskan almenning frá einkavæddum Landsbanka með aðgerðum sínum og aðgerðaleysi.

Hraðleið í breska lögsögu

Þrátt fyrir allt sem á undan var gengið virðist svo sem langlundargeð Breta hafi enn ekki verið þrotið. Sunnudaginn fyrir fall bankanna eiga fulltrúar breska fjármálaeftirlitsins, þeirra á meðal forstjórinn, Hector Sants, símafund með fulltrúum Landsbankans og ræddu stöðu hans, meðal annars möguleika á flutningi Icesave-reikninganna úr útibúi Landsbankans í Lundúnum í dótturbankann, Heritable. Að sögn Björgólfs Thor (engin gögn hafa enn fundist, sem staðfesti þá frásögn) var nú boðið upp á svokallaða „fast-track“-leið, þannig að reikningarnir yrðu komnir inn í breska lögsögu innan fjögurra daga. Landsbankinn þyrfti þó að færa 53 milljónir punda til Heritable-bankans og reiða að auki fram tryggingarfé til að mæta væntanlegum úttektum af Icesave næstu daga – en aðeins 200 milljónir punda , ekki 450 milljónir, eins og krafist hafði verið fyrir þá helgi (Hrunið bls. 114). Daginn eftir voru neyðarlögin sett og þessi útgönguleið úr sögunni. Bretar settu á okkur hryðjuverkalög og má vera að við ynnum mál gegn þeim fyrir það fyrir breskum dómstólum. Hitt verður að teljast hæpið að við ynnum mál á þeim grundvelli að neita að borga Icesave-reikningana eftir það sem á undan er gengið.

Gerðu neyðarlögin útslagið?

Þegar Icesave hefur verið sett í þetta samhengi, eftir tiltækum heimildum, verður ekki séð að við getum sett okkur á háan hest gagnvart Bretum og Hollendingum og ESB, hvað þá að ástæða sé til að kynda undir hatri á þessum þjóðum fyrir framkomu þeirra gagnvart íslenskum fésýslu-, embættis- og stjórnmálamönnum.  Þeirra menn virðast hafa teygt sig eins langt og þeir gátu, eins lengi og þeir gátu til að taka frá okkur hinn beiska kaleik Icesave-reikninganna, en fengið dræm viðbrögð frá íslenskum gagnaðilum. „Okkar“ menn í öllum stöðum stóðu með „óreiðumönnum“ Landsbankans í þessari féflettingu á erlendum sparifjáreigendum og tóku ekki í útréttar hendur erlendra starfsbræðra. Setning neyðarlaganna hafi svo gert útslagið á að skuldbindingar bankasnillinganna færðust á íslenska þjóð. Því fór sem fór og eftir sitjum við, hnípin þjóð í vanda.

Uppgjöf Geirs

Ekki verður annað séð en að þessi ferill, sem nú hefur verið rakinn í grófum dráttum, liggi að baki því að fyrrum forsætisráðherra Geir H. Haarde hvarf frá sínum eindregnumsvardögum um að Íslendingarskyldu aldrei láta kúga sig til að greiða þessa reikninga heldur stefna Hollandi og Bretlandi fyrir dómstóla, en lét heldur samningamenn sína fallast á þá afarkosti að íslenska ríkið ábyrgðist greiðslur þeirra  á 10 árum með 6,7% vöxtum. Í framhaldinu var þingsályktunartillaga um „ábyrgð ríkissjóðs vegna innstæðna í útibúum íslenskra viðskiptabanka á EES- svæðinu“ samþykkt 5. desember 2008 með atkvæðum allra viðstaddra sjálfstæðisþingmanna, nema Péturs Blöndals; að miklu leyti sömu manna og nú hyggjast fella samning, sem er þó til muna skárri en það sem þá var lagt fyrir. Alþingi hefur því nú þegar samþykkt að taka á íslenskar herðar ábyrgðina á Icesave. Út á þá samþykkt alþingis greiddu hollensk stjórnvöld hinum féflettu borgurum sínum upp innistæðurnar þar – allt að 100 þúsund evrum á hvern reikning strax þann 11. desember 2008. Ef Alþingi gerir sig nú að því viðundri að fella hið hagstæðara samkomulag mætti þá ekki segja að það jafngilti úrsögn úr samfélagi þjóðanna – yfirlýsingu um að Ísland væri reiðubúið að gerast Kúba norðursins – við værum til þess fús að gerast örsnauð þjóð og einöngruð fyrir misskilið stolt og heimskulegan málatilbúnað ?

Útdráttur I. 27. ágúst 2008. Niðurstaða funda forsvarsmanna Landsbankans og hollenska seðlabankastjórans: Landsbankinn hætti við nýju Icesave-reikningana og unnið verði að því að flytja þá í dótturfélag. Ef þetta hefði verið gert þá hefði Ísland ekki borið neina ábyrgð á Icesave-innstæðunum í Hollandi.

Útdráttur II. Í lok júní 2008 fengu ráðamenn Landsbankans þau skilaboð að nauðsynlegt sé að Icesave-reikningarnir í Bretlandi séu færðir yfir í dótturfélag. Hinn 2. september er þetta orðið að hreinni kröfu Breta. Hefði verið við henni orðið hefði Ísland ekki borið neina ábyrgð á Icesave-reikningunum í Bretlandi.

Útdráttur  III. Hollenski Seðlabankinn íhugaði „að draga íslensk stjórnvöld fyrir dómstóla“ vegna lyga („rangra upplýsinga“).

Útdráttur IV. „Þann 15. ágúst 2008 lýsir Fjármálaeftirlitið yfir undrun yfir því, að vilji sé til að stöðva innlánatöku Landsbankans í Hollandi. Engin ástæða sé til þess enda sé staða Landsbankans heilbrigð.“

Útdráttur V. Getur hafa myndast of náið og of kósí samband milli Fjármálaeftirlitsins og þeirra, sem það átti að hafa eftirlit með?

Útdráttur VI. „Þar sem íslenska ríkið er skuldlaust gæti það hæglega kyngt allri þessari upphæð í heild sinni – ef það kýs að gera svo.“ – Davíð Oddsson

Útdráttur VII. „Það eina sem ég þarf að gera er að kíkja í lok dags hvað er kominn mikill peningur inn“ sagði hann hlæjandi. „Það bættust við 50 milljónir punda bara á föstudaginn“. – Sigurjón Þ. Árnason

*

Frásögnin er að verulegu leyti byggð á bók Guðna Th. Jóhannessonar Hrunið og grein Þórðar Snæs Júlíussonar Icesave-hamfarirnar í Hollandi, mbl. 21. júní 2009. Hliðsjón hefur verið höfð af bók Ólafs Arnarsonar Sofandi að feigðarósi og  skýrslunni Hagkerfi bíður skipbrot eftir Jón Daníelsson og Gylfa Zoëga.

56 ummæli

Rita ummæli

Oddur Ólafsson
08.07 2009 kl.07:02

Bjarni Ben er John Kerry Íslands.

„I voted for it before I voted against it“.

Jenný Stefanía
08.07 2009 kl.07:41

Held að þeir sem eiga að berjast fyrir tilveru okkar með kjafti og klóm og eru á launum við það frá skattborgurum, séu haldnir lesstíflu og stórkostlegri andlegri leti, ef þeir sjá ekki alvöruna sem í þessu máli felst n.k. 20 ár eða meir.

Svavar nennti ekki lengur, hann viðurkenndi það, hin eru orðin hundleið og þrá að komast í sumarfrí.

Það er eins og þetta fólk sé haldið „sjálfseyðingarhvöt“, því pólitískur frami jámanna Icesave ánauðar án dómsúrskurðar og baráttu, er gapastokkur með beittri exi.

Andrés
08.07 2009 kl.08:16

Góð samantekt.

Rómverji
08.07 2009 kl.08:35

Ekki þarf að fara í grafgötur um vanrækslu íslenskra stjórnvalda í icesave-málinu, stjórnmálamanna, embættismanna og stofnana.

Saknæm vanræksla hlýtur það að heita.

Ekki að undra að stjórnmálastéttin vilji málið út úr heiminum, að almenningur axli byrðarnar strax möglunarlaust.

http://www.kjosa.is

Magnús
08.07 2009 kl.08:38

Vissulega mjög áhugavert efni og ekki ættla ég að draga þetta í efa sem þarna kemur fram um atburðarásina frá stofnun Icesave og fram að hruni. EN það sem stendur upp úr er að þrátt fyrir allt þetta eru lög bara lög og ESB tilskipun bara ESB tilskipun. Ekkert af þessu skuldbindur Íslendinga lagalega til að standa við allt sem út af stendur, það getur bara Alþingi gert.

Kúba eða Norður-Kórea norðursins er frekar langsótt af fleirri en einni ástæðu en ég tek það fram að til að forðast allt slígt verður að dæma þá sem að máli koma og þar á ég við yfirstjórn Landsbankans og Fjármálaeftirlitsins. Seðlabankinn á vissulega sína ábyrð á þessu en það er hanns hlutverk að reka efnahagskerfið en ekki að fylgjast með því það er hlutverk FME.

Ég tel að skortur á festu í að koma lögum yfir „brotamennina“ og það að eigur þeirra hafi ekki verið fyrstar sé eitt af höfuðvandamálunum og það lítur þannig út fyrir að allt eigi að gera til að gera þeim kleypt að stinga af með gróðan en ekki að ráðstafa honum til kröfuhafana eins og eðlilegt er. Ég er búsettur erlendis (í ESB) og þekki því vel umræðuna manna á milli og þetta er það sem stendur upp úr. Engin telur Íslendiga vera slæma eða óreiðufólk og allir vita hvað 310.000 manns geta greitt eða ekki greitt. En þar sem ekki er neitt gert til að handsama gerendur og eignir þeirra er bara eitt eftir….

Þetta er að stórum hluta spurning um PR. mál og hvernig menn líta út……

Glaumur
08.07 2009 kl.08:41

Hvað fá menn borgað frá auðhringjunum fyrir að leggja 350 milljarða viðbótar álögur á 330 þús. manns?
Hvaða hafa auðhringirnir á íslenska stjórnmálamenn?

Þóra Guðmundsdóttir
08.07 2009 kl.09:04

Bestu þakkir fyrir þessa vel unnu samtekt Ólafur. Þarft innleg þegar þjóðin er að hrökkva í píslavættisgírinn.

Elías Pétursson
08.07 2009 kl.09:07

Ég held að þessi umræða öll sé kominn á einhvern punkt þar sem erfitt er að koma inn rökum, öðrum en þeim að við höfum öllu klúðrað og eigum því ekkert annað né betra skilið en fátækt og örbyggð ICASAVE.

Í hvert sinn sem einhver segir að vafi leiki á greiðsluskildu okkar þá spretta fram góðir ESB sinnar, ráðherrar og varðhundar flokka og segja okkur enn einu sinni að við verðum að borga því annars hætti allir að tala við okkur(allir eru náttúrulega ESB í þeirra huga).

Ef einhver efast um greiðslugetu okkar þá gerist það sama, ráðherrar og varðhundar spretta fram og tala um verga landsframleiðslu eins og hún sé laust ráðstöfunarfé, og enda ræðuna síðan á því að við getum víst borgað. Og svo kemur ræðan um að ef við borgum ekki þá verði svo erfitt að fá meiri lán til að borga gömlu lánin.

# Erlendar skuldir eru EKKI greiddar með vergri landsframleiðslu heldur afgangi af viðskiptum við útlönd (eða lántöku ef menn telja það vera greiðslu á skuldum).

# Frá því 1945 höfum við að meðaltali verið með neikvæðan viðskiptajöfnuð ss við höfum ætíð eytt meiri gjaldeyri en við höfum aflað allt frá stríðslokum.

# Nú fara uþb 25% tekna ríkisjóðs í greiðslu vaxta af erlendum lánum.

# Við þurfum að taka lán til þess að borga vexti og afborganir um ókomna og fyrirsjáanlega tíð.

# 2009 til 2013 þarf ríkið að greiða hátt í 1.100 milljarða, og það er fyrir utan afborganir lána fyrirtækja ríkisins, sveitarfélaga, atvinnulífs og einstaklinga.

# Á næstu 15 árum þurfum við (ríkið) að greiða tæpa 3.000 milljarða eða 200 milljarða á ári og aftur er það fyrir utan afborganir lána fyrirtækja ríkisins, sveitarfélaga, atvinnulífs og einstaklinga.

# Allar lausnir dagsins virðast felast í auknum lántökum og von um opnar lánalínur, er það ekki svolítið 2007?

# Þeir sem sjá lausnina í ESB og EVRU verða aðeins að hinkra því það þarf meðal annars að uppfylla Maastricht skilyrðin um að skuldir séu undir 60% af vergri landsframleiðslu, hvernig verður það gert?

# Væri ekki betra að horfast í augu við vandann núna og viðurkenna vanmátt okkar til endurgreiðslu allra þessara lána.

Af hverju heldur fólk að okkur hafi ekki verið sýnd nein greiðsluáætlun né útreiknað greiðsluþol ríkis og þjóðar???

nonnih
08.07 2009 kl.09:34

Framúrskarandi úttekt, þakka þér Ólafur!

Ingó
08.07 2009 kl.09:40

Ég tek undir með Magnúsi. Það vantar staðfestu og vilja til að koma lögum yfir brotamennina. Eignir þeirra hafa ekki verið frystar, þeir ganga allir lausir og hafa ekki einu sinni verið yfirheyrðir. Þeir eru margir sem bera ábyrgð á ICESAVE-glæpnum og sú staðreynd að þeir skuli allir ganga lausir 10 mánuðum eftir hrun hefur valdið hruni á trúverðugleika Íslendinga. Reyndar var þar ekki úr háum söðli að detta.

Sur og Gnaven
08.07 2009 kl.10:05

Eljusamir eru þeir bræður. Og stórvirkir. Það verð ég að segja.

HF
08.07 2009 kl.10:12

Góð samantekt. Takk fyrir hana Ólafur!
Af hverju hafa Davíð, Geir og Ingibjörg ekki ennþá verið dregin til ábyrgðar fyrir landráð? Þau eru manna færust til að benda á þá sem eru samsekir.
Björgvin og Jónas Fr. virðast vera þar framarlega í flokki.
Það er núna komið í ljós af hverju bretar beittu hryðjuverkalögu á landsbankann. Það er vegna þess að landsbankinn var í fjárhagslegri hryðjuverkastarfsemi í bretlandi, með icesave. Íslensk stjórnvöld brugðust, studdu landsbankann í stað þess að veita honum aðhald. Bretar áttu þá engra kosta völ, hryðjuverkalögin voru það eina sem þeir höfðu til að stöðva icesave (hryðjuverk) landsbankans.
Íslensk stjórnvöld hafa ekki þorað að segja okkur, almenningi frá þessu.
Sammála Magnúsi: Það liggur á að koma lögum yfir ræningjana.
EÐA ERU ÞEIR ENNÞÁ UNDIR VERNDARVÆNG STJÓRNVALDA?

ólinn
08.07 2009 kl.10:13

úfff…rólegur á Hannibals orgíunni…

ala
08.07 2009 kl.10:17

Eftir síðust upplýsingar úr skýrslu bresku lögmannstofunnar Mischon de Reyja í London verður enginn sátt í þjóðfélaginu,ráðherrar beilínis ljúga og leyna upplýsingum hver vill bera ábyrgð á þessu fyrir heila þjóð þegar ekki eru til lagaleg rök hvaða ábyrgð við höfum

Comon
08.07 2009 kl.10:31

Yndislegt að ætla að gera Icesave að flokkpólitísku máli. Hægri á móti vinstri! Svona eins og herinn og Nató!

Bræðurnir (JBH og ÓH) berjast í því að Íslendingar skuli borga – eigi að borga því þeir hafi m.a. lofað að borga.

Þetta er eins og breski Verkamannaflokkurinn hefði vilja gefast upp fyrir Hitler en breski Íhaldsflokkurinn hafi vilja berjast við Hitler. Svo hafi verið uppi mikil og löng rökræða í Bretlandi um kostina og gallana við að gefast upp eða berjast við Hitler. Allir til hægir mundu berjast – en allir til vinstri skyldu gefast upp.

Yfirgnæfandi og alltumliggjandi hagsmunir Íslendinga eru að bera ekki ábyrgð á bisnessmönnum – þó íslenskir séu – í útlöndum. Það er einfaldlega grundvallar mannréttindi í siðuðum samfélögum að þegnar berir ekki fjárhagslega ábyrgð á öðrum en sjálfum sér. Ef fólk vill leggja fjármuni í áhætturekstur – þá er það gert með hlutafé, sem takmarkar tjón viðkomandi við upphæð þess fjár.

Að einhver fyrirtæki geti valsað um heiminn, með sjálfskuldarábyrgð íslensks almennings – stenst ekki sanngirnisrök, ekki mannréttindarök, ekki lagaleg rök og ætti alls ekki að standast nein pólitísk rök.

Vinstri og hægri – í þessu samheingi – er bara út í hött. Hvað Geir sagði, Ingibjörg gerði, Steingrímur ritaði eða Össur skrökvaði – eru bara krækiber í helvíti í þessu máli.

Stöndum saman, allir sem einn. Við borgum ekki skuldir annarra. Við höfum nóg með okkar eigin.

Fjandinn hafi það þó einhverjir firrist við. Þeir um það.

Héðinn Björnsson
08.07 2009 kl.10:34

Löng runa af upplýsingum um þá glæpamenn sem fóru með íslensku bankana og stýrðu hér stjórnsýslunni líka. Það breytir því hinsvegar ekki að við getum ekki borgað þetta. Ekki frekar en að konan hans Maddox getur borgað hans skuld, þó hún sé að einhverju leiti skuldbundin til þess. Hvort sem við skrifum undir eður ey er greiðsluþrot íslenska ríkisins óumflýjanlegt.

Hanna
08.07 2009 kl.10:36

Ég legg til að við setjumst niður með Bretum og Hollendingum og leggjum spil fyrri ríkisstjórnarinnar á borðið og hreinlega biðjum um miskun.

Síðan verði Davíð Oddsson, Jónas Fr., efstu toppar Landsbankans allir dregnir fyrir dóm og kærðir fyrir landráð. Til vara verði DO og Jónas kærðir um vítaverð embættisafglöp í starfi.

Það er alveg orðið ljóst að nóg voru þessir menn varaðir við IceSave reikningnum og BOÐIÐ æ ofani æ að koma þeim undan íslenskri lögsögu.
Það vildu Landsbankamenn ekki því það þýddi þeir gætu EKKI sóðast með þetta fé eins og þeir ættu það persónulega.

Mér finnst bara ekkert skrýtið að Bretar hafi sett hér hryðjuverkalög til að stoppa þessa menn af í ryksugun sinni á innistæðunum.
Bretar vissu líka að DO og Jónas Fr. væru vitorðsmenn og ekkert þýddi að tala lengur við þá og því fór sem fór.

Þessa gjörning eiga því þeir menn að gjalda fyrir sem stóðu að.

Hannes
08.07 2009 kl.10:45

Egill – það er aldeilis hvað þú ætlar að leggja þitt á vogarskálirnar með að koma Íslandi í ESB!

Þér virðist alveg sama þó IceSave komi þjóðinni í þrot… miðað við áróður þinn með þessum agalega samningi. Allt það litla sem styður samninginn er birt en það sem á einhvern ótrúlegan hátt birtist aldrei á þínum síðum er fjöldinn allur af upplýsingum sem liggja núna fyrir og einfaldlega leggja þetta borðleggjandi út og sýna að það eigi að hafna þessum samningi!

Smá samviskuspurning, finnst þér þetta raunverulega í lagi?

Sem mikill stuðningsmaður þinn hér áður fyrr með öfluga upplýsta umræðu, getur maður ekki annað en upplifað svekkjelsi að pólitísk staða þín er svo heit að þú reynir vísvitandi að hafa töluverð áhrif á lesendur og áhorfendur þína!

Sigurður
08.07 2009 kl.10:48

Hanna:

Ekki gleyma Björgvin G., Ingibjörgu Sólrúnu, Össuri, Geir Haarde og Árna Mathiesen. Þeirra hlutur er ekki lítill!

Undrandi
08.07 2009 kl.11:14

Alþingi setur lög í þessu landi og fer með löggjafarvald. Fjárhagslegar skuldbindingar ríkisins eru afgreiddar í þeirri stofnun með lögum. Hugsanleg mistök eða sviksemi embættismanna eða ráðherra bindur ekki hendur Alþingis að því leyti. Löggjafarvaldið á ekki að takmarkast af hálfvitagangi í embættiskerfi og stjórnsýslu. Fari embættismenn út fyrir umboð sitt er við þá að sakast.

Þó er gengið framhjá Alþingi á hverju ári að þessu leyti. Fjárlög eru sett en svo er farið fram úr þeim í embættiskerfinu og þá beygir Alþingi sig undir framkvæmdavaldið með því að setja sérstök fjáraukalög. Í stað þess að ráðuneytin þurfi að sækja undir Alþingi áður en farið er fram úr fjárlögum. Ráðuneytin fá að leika lausum hala. Alþingi lætur eins og aumingi gagnvart þessu enda eru fyrirferðarmestu þingmennirnir ráðherrar.

Framkvæmdavaldið á Íslandi tekur líka undir sig sífellt meira dómsvald. Fangelsismálastofnun náðar fanga sem hafa ekki afplánað að fullu skv. dómi. Enda hefur ráðuneyti fangelsismála ekki sinnt þeirri skyldu sinni að hafa pláss fyrir fangana. Stofnunin og ráðuneytið ógildir þannig dóma í sparnaðarskyni fyrir sig.
Allskonar úrskurðarnefndir heyra undir ráðherra sem ekki geta talist eðlilegt dómsvald og hægt er að efast um hæfi þeirra á forsendum þess að þær eru hluti framkvæmdavalds sem er hápólitískt (sorglegt reyndar að þurfa að viðurkenna að dómsvaldið virðist líka vera hápólitískt).

Valdarán framkvæmdavaldsins virðist vera forsenda Icesave ruglsins, e.t.v. mál til komið að Alþingi taki til við að þrískipta ríkisvaldinu aftur og höggvi á þennan hnút. En flokkspólitískar gungur eru ekki vænlegar til slíkra afreka, einkum vegna þess að flokksleiðtogarnir eru framkvæmdavaldið, líkt og Loðvík sálugi var ríkið.

Þar sem íslenkst ríkisgjaldþrot er óumflýjanlegt fyrr eða síðar, er best að láta ekki Icesave kröfuhafa njóta sérmeðferðar í gjaldþrotinu vegna Icesave samninga og gera jafnvel þrotið enn verra vegna jafnræðis annarra kröfuhafa við Icesave kröfuhafa. Að ákveða um Icesave samninga áður en öll kurl eru komin til grafar í málefnum Landsbankans (það gerist í fyrsta lagi í september) heitir að gefa frá sér óútfyllta ávísun. Hvers konar Alþingi leyfir slíka gúmmítékkahegðun? Upphæðirnar sem um er að tefla yfirstíga auk þess getu þjóðarinnar.

Best að fara strax í þrot. Þá geta landsmenn tekið við að byggja upp frá grunni en verða ekki eins og Sísyfus að hamast inni í einhverri nýrri efnahagsbólu sem er dæmd til þess að springa.

Þess ber loks að gæta að neyðarlögin koma augljóslega til með að falla þegar á þau reynir fyrir dómstólum. Hver setti annars þá dellu saman?

GS
08.07 2009 kl.11:15

Ekki gleyma hverjir ryksuguðu Icesavepeningunum út úr Landsbankanum.

Voru það sömu aðilar og þeir sem ryksuguðu sparifé landsmanna út úr bönkum og sparisjóðum á Íslandi árið fyrir hrun?

Við þurfum að vita hvar þessir rúmlega þúsund miljarðar eru.

Mér finnst mikið moldviðri um smámál í sambandi við Icesave, en ekki horft á stóru línurnar. Sérstaklega finnst mér skorta upplýsingar um umsvif Baugs og tengdra aðila.

Landi
08.07 2009 kl.11:15

Vilja menn gera betur grein fyrir því þegar þeir segja að við verðum Kúba norðursins? Hvað mun gerast sem setur okkur í þá stöðu? Þetta er algjörlega óútskírðar fullyrðingar sem standast ekki skoðun.

Aðilar hafa skilning á okkar stöðu, hún er einsdæmi í heiminum. Okkur verður ekkert sagt að fara úr EES samningnum ef við neitum að kvitta upp á þessa útgáfu af samningnum. Hvernig yrði það afspurnar fyrir ESB?

Við erum ekkert að fá lán á næstunni, hvort sem við erum að semja um Icesave eða ekki. Ástandið í heiminum er bara þannig og verður þannig næstu ár. Það eru allir í fjármögnunarþröng. Til hvers þurfum við erlend lán? Er ekki nóg af þeim hér næstu árin?

Innan fárra missera munu erlendir fjárfestar koma hér slefandi til þess að nýta auðlindir okkar. Eins og Eva Joly sagði nýlega, „auðvitað yrði gott að fá Ísland í ESB, þeir eiga orkuauðlindir og fisk“. Þarf að segja eitthvað meira?

Þetta er bara tóm þvæla kratanna sem vilja okkur með góðu eða illu inni í þetta furðulega ríkjasamband. Þetta er hræðsluáróður. Það eina sem ríkisstjórnin hefur er að þetta sé betri samningur en sá fyrri, þvílík þvæla.

Steingrímur segir að hér komi aftur október ef þetta verður ekki samþykkt, hvar hefur maðurinn verið, hér hefur verið október síðan í október.

Comon
08.07 2009 kl.11:23

Heldur fólk að fiskur hætti að veiðast og seljast, ál verði ekki framleitt lengur á Íslandi, túristar komi ekki til landsins og lömbin týnist á fjalli – ef við neitum Bretum um ríkisábyrgð?

Hvað á eiginlega að gerast svona skelfilegt?

Egill – þú ert harðsvíraður í þínum áróðri fyrir að borga Icesave – og það kemur kannski ekki mjög á óvart í ljósi þess hverjir bera það mál nú upp.

Það er skylt hökunni – skeggið!

Hreggviður
08.07 2009 kl.11:25

Jisses, ég gefst upp.
Hversu vel matreiddar staðreyndir um gjaldþrotagöngu þjóðarinnar eru, skipta þær engu máli. Menn virðast hafa sínar skoðanir og engar staðreyndir hagga þeim skoðunum.

Einn hópurinn tönglast á því að allt sé EES um að kenna, sama hversu oft og mikið búið er að útskýra fyrir fólki, reglugerðirnar þar um ábyrgð heimalanda bankaútibúa.

Annar hópurinn segir að Davíð hafi stjórnað og aðhafst óaðfinnanlega, þrátt fyrir að maðurinn sé uppvís að einum þeim mestu heimskupörum í sögu mannkynssögunnar.

Enn er til hópur sem heldur því fram að nokkrar gufuholur og 3-4 litlar vatnsaflsvirkjanir á skeri út í ballarhafi, sé svo áhugavert að komast yfir, að ESB standi á blístri við að reyna að eignast.

Svo eru minni hópar sem taglbítast um hvort Samfylkingin eða Sjálfstæðisflokkurinn séu meira spilltir flokkar. Sumir tala um Steingrím sem R Reykás eða ekki. Sameiginlegt með öllum þessum hópum er þó fullkominn leiði á að ræða um Framsóknarflokkinn. Það get ég vel skilið.

Er ekki að verða tími til að taka til sín þá staðreynd að við erum; vegna eigin klúðurs; gjaldþrota, ráðþrota og uppá náð og miskunn annarra komin?

Comon
08.07 2009 kl.11:30

Staðreynd #1:

Við værum ekki í þessari stöðu nema fyrir EES samninginn.

Staðreynd #2:

Það eru mannréttindi að bera ekki ábyrgð á fjárhagsskuldbindingum þriðja aðila.

Ef fólk vill taka þátt í áhætturekstri leggur það fram ákveðna fjármuni fyrir hlutafé – og nýtur hagnaðar, ef hann verður – en tap takmarkast við hlutafé.

Staðreynd #3:

Það eru engar siðferðislegar, lagalegar né pólitískar ástæður fyrir því að láta almenning á Íslandi bera sjálfskuldarábyrgð á sprikli einkafyrirtækja í útlöndum.

Norðlendingur
08.07 2009 kl.11:38

Sýnir þetta ekki enn betur brotavilja yfirmanna og eigenda Landsbankans og getuleysi og heimsku ráðamann á þeim tímum sem bullið var hvað mest.

Sagði ekki yfirmaður greiningardeildar Danske bank að liklega afleiðing þess að íslendingar myndu ekki standa við skuldbindingar sínar væri útlokun frá alþjóðlegum fjármálamörkuðum er það ekki Kuba norðursins. Hvort sem okkur líkar betur eða verr þurfum við aðgang að erlendu lánsfé til að endurfjármagna skuldir þjóðarinar. Hin möguleikinn er reyndar að greiða upp skuldir með gjaldeyri og hætta þess í stað að flytja inn vörur frá útlöndum svipað og hjá Kúbu.
En í Icesave málinu er því líka ósvarað hjá andstæðingum þess, hvað kostar að samþykkja ekki Icesave og hvað kostar framlengd óvissa um enduruppbyggingu efnahagslífsins þjóðarbúið? Er ekki kominn tími á að þeir svari því.

Lína
08.07 2009 kl.11:39

Það er með öllu óskiljanlegt að enn sé til fólk sem neitar að horfast í augu við að ábyrgðin á Icesave er okkar og að við verðum að gangast við henni, hvort svo sem við getum staðið undir henni eða ekki.
Þetta er svona eins og að neita að gangast við barni eftir einnar nætur gaman, til þess að komast undan meðlagsgreiðslum. Króinn er okkar.

Eina spurningin í þessu máli er hvernig á því stendur að þetta var látið viðgangast. Samkvæmt fyrrverandi seðlabankastjóra vissi hann í upphafi 2008 að Landsbankinn væri við það að gera þjóðina gjaldþrota, en virðist hafa látið það gott heita. Forstjóri FME virðist hafa gefið Landsbankanum leyfi til að færa sig til Hollands með peningaryksuguna, upp á sitt eindæmi. Alþingi og ráðherrar virðast ekki hafa gert neinar athugasemdir við þessi áform, þó það sé alltaf að koma betur í ljós að þar á bæ var meiri vitneskja um stöðu mála en í fyrstu var viðurkennt. Landsbankinn var svo látinn komast upp með að færa innistæður reikninganna ekki undir ábyrgð innistæðutryggingasjóði viðkomandi landa.

Sem sagt, það var vitandi vits sem þjóðin var hengd upp í snöruna, en ekki af kunnáttu- og getuleysi einu saman.

Sú spurning stendur því eftir hvers vegna þetta var látið viðgangast. Það virðist ekki hafa verið neinn vilji nokkurs staðar til að koma böndum á þessa starfsemi, en frekar reynt að fegra hana og falsa traustverðugleikann. Enginn hefur hingað til komið fram og útskýrt hvað lá að baki þessum ákvörðunum.

Það er svo sem hægt að geta sér þess til að þeir sem þekktu raunverulega stöðu Landsbankans hafi óttast að ef hann félli mundu hinir bankarnir, þá kannski sérstaklega Kaupþing falla einnig og því yrði að bjarga Landsbankanum með öllum tiltækum ráðum, þó það kostaði fegrun staðreynda, að því marki að erfitt er að kalla það annað en lygar svo og veðsetningu þjóðarbúsins.

Það er skiljanlegt að þeir aðilar sem mest höfðu með þessar ákvarðanir að gera þegi þunnu hljóði og setji frekar krafta sína í að hindra rannsóknir sem frekast þeir geta.

Það breytir þó ekki þeirri staðreynd að við greiðendur þessa alls eigum rétt á að vita hvers vegna svona var að þessu staðið, hverjir tóku þessar ákvarðanir og hverjar forsendurnar voru.

Það er vonandi að þær rannskóknir sem eru í gangi finni svör við þessu, en af fyrri reynslu er varasamt að gera sér of miklar vonir.

Comon
08.07 2009 kl.11:49

Norðlendingur,

Við höfum skuldir í dag – sem við getum slegist við að borga og endurjármagna – EF VIÐ TÖKUM EKKI Á OKKUR VIÐBÓTAR 350 – 600 MILLJARÐA VEGNA ICESAVE.

Að halda að allt verði léttara – ef við bætum á staflann 1/2 þjóðarframleiðslu eru Munkhásen rök. Það er eins og segjast rífa sig á lappir með því að toga í hárið á sér.

Hagsýn húsmóðir
08.07 2009 kl.11:52

Við þurfum að borga skuldir,Við kjósum stjórnmálamenn og þeir hafa flestir brugðist vonum .við verðum líka að axla ábyrgð og nenna að hugsa og framkvæma ekki bara kvarta, td.er illa mætt á fundi um um hagsmunamál,ss launakjör og starfsréttindi. En að allt öðru nú safnast upp óreiðumenn á ollum stigum,fangelsin full og menn geta ekki fengið pláss til að sitja inni og afplána sína dóma. Eg er með tillögu um að sameina bankana gera tvo úr Landsbanka ,Ísandsbanka 0g KB banka. nota sídan húsið á Kirkjusandi (Glitnur Íslandsbanki)fyrir fangelsi.Þaðer stórt og rúmgott hús með ótal möguleikum til aðvel fari um fangana og þar mætti taka heila hæð fyrir skóla svo menn kæmu vel undirbúnur út í lífiðað lokinni vist þar.

Eiríkur
08.07 2009 kl.11:55

Þegar menn fara að draga upp misvitrar samlíkingar við nasismann eins og sumir hafa tilhneigingu til að gera, þá er manni eiginlega bara öllum lokið. Góða skemmtun…

Og varðandi það að EES sé rót vandans…árinni kennir illur ræðari…kv

Örn Ingvar
08.07 2009 kl.12:02

Tek undir með Undrandi,

Best að fara í gjaldþrot strax og díla um afslætti á öllum okkar skuldum frekar en að reyna að taka þetta miðstéttar-mentalitet á þetta sem er að það þarf að borga allar skuldir uppí topp punktur basta. Sama hversu óréttlátar þær eru eða hvort það sé yfir höfuð hægt að ráða við að greiða.

Ekki er Björgólfur T. að hugsa þannig þegar beðið er um 50% niðurfellingu á þeim lánum sem voru tekin til að kaupa LÍ. Siðlaust já en Kaupþing hlýtur að vilja frekar 50% heldur en kröfur í þrotabú (nóg er nú af þeim). Nýtum okkur það hugarfar hjá lánadrottnum.

Fyrsta skrefið hjá fíklum er að viðurkenna vandamálið er það ekki, við þurfum sem þjóð að gera það með því að lýsa yfir gjaldþroti og fara að vinna að meðferð. Fíkniefnið verandi erlend lán.

Það var ekki hlustað á Danske Bank 2006 þó þeir höfðu rétt fyrir sér, í dag segja þeir að við ættum að lýsa okkur gjaldþrota og ég hef enga ástæðu til að efast um það ráð lengur. Ef orðrómur um að skuldir ríkisins séu orðnar 250% af þjóðarframleiðslu þá er alveg hægt að gleyma því að við ráðum við þetta.

Allar réttlætingar á því að við verðum að borga eru í besta falli frá fólki sem er að vernda eigin rass eða stöðu innan kerfis sem er að lokum komið.

Í versta falli koma réttlætingar frá fólki sem lítur of stíft á sig sem miðstétt og því ófær um að hugsa hluti eins og gjaldþrot til enda án þess að festast í hugmyndum um ímynd frekar en raunveruleika.

Elías Pétursson
08.07 2009 kl.12:06

Af hverju hefur enginn þeirra sem telur okkur geta eða verða að borga sýnt fram á hvernig og með hverju við ætlum að greiða???

Hvar á td að finna gjaldeyrir til greiðslu vaxta og afborgana?

Ef hugmynd stjórnvalda að taka lán til að greiða lán og óska svo eftir aðstoð eftir 7 til 10 ár þá má benda á að þetta er sama aðferð og Bjöggarnir eru að nota og vandlæting bloggheima á flugi ;~)

Menn ættu í það minnsta að spara palladóma og stór orð um útrásarvíkingana ef leysa á vanda þjóðarinnar með sömu lán ofan á lán ofan á lántökuaðferðum og þeir notuðu.

Norðlendingur
08.07 2009 kl.12:13

Er þá icesave orðið aukaatriði? Er þetta ekki frekar spurning um hvort við séum gjaldþrota eða ekki?

Og Comon verður einhver endurfjármögnun í boði ef við höfnum Icesave?

Comon
08.07 2009 kl.12:17

Eiríkur,

Ef árin er með þeim ósköðum gerð, að ef þú veldur skaða með henni – lemur mann í hausinn – þá skuli Jón og Gunna á Kópaskeri borga heilaaðgerðina – þá má segja að árinni þakki illur ræðari.

Munurinn á því að vera undir Hitler kominn – eða Breta og Hollendinga – er bitamunur en ekki fjár. Ef fjárhagslegt sjálfstæði þjóðarinnar er farið – þá verður hér landauðn hvort sem er.

Allir sem vettlingi geta valdið munu flytja af landinu á komandi árum – þegar blússandi góðæri verður komið í löndunum í kring. Eftir verður Ísland – násker norðursins.

En líklega í ESB!

Pétur
08.07 2009 kl.12:22

Fín grein þó svo ég sé almennt ekki hrifinn af hrollvekjum. Hrollvekjandi heimska íslendinga sem stýrðu íslensku fjármálalífi og íslensku stjórnkerfi. Ef Ísland væri fyrirtæki væri fyrir löngu búið að taka landið til gjaldþrotaskipta og kæra stjórnendur þess fyrir fjársvik, svik og pretti. Núna er ég búinn að lesa margt af því sem hefur verið skrifað um Icesave og það er ekki annað að sjá að þetta mál sé eingöngu okkur Íslendingum að kenna. Okkar eina vörn er að eiga ekki efni á þessu. Ég skil ekki hvernig sjálfstæðismenn telja að við getum hlustað á þeirra málstað. Viljum við virkilega hlusta á Tryggva Þór Herbertsson (Askar Capital – sem hjálpaði til að við að rýja Sjóva inna að skinni) og Þorgerði Katrínu (893 milljóna kúlulán)? Er virkilega til fólk sem tekur mark á þessum aðilum? Það sem er brýnt núna er að klára þetta Icesave mál og fara að setja inn eitthvað af þessu liði sem kom okkur í þessa stöðu

Leifur Björnsson
08.07 2009 kl.12:46

Grundvallaratriði er að koma stjórn og stjórnendum gamla Landsbankans bak við lás og slá og frysta eigur þeirra öðruvísi öðlumst við ekki trúverðugleika. Sama á við um fyrrverandi forstjóra FME og fyrrverandi aðalbankastjóra Seðlabankans Hanna hefur lög að mæla.

Andrés Ingi
08.07 2009 kl.12:51

Í gær var það JBH.

Í dag er það bróðir hans.

Þetta er fer að vera hið myndalegasta ættarmót hjá þér Egill.

Comon
08.07 2009 kl.13:16

Pétur,

..Íslendingum að kenna…?

Þvílíkt bull! Ekki kom ég nálægt þessu, líklega ekki þú og þannig má halda áfram með 99,99% þjóðarinnar.

Þú getur eins sagt að þetta hafi verið Homo Sapiens að kenna. Hafðu mengið bara nógu stórt!

Hvernig væri fyrir ykkur vinstri menn að reyna að berjast eitthvað fyrir börnin ykkar – en ekki bara við hægri menn.

Sigurður
08.07 2009 kl.13:17

Leifur: Hvað með Björgvin G.? Geir H? Ingibjörgu Sólrúnu og Össur?

Valdimar Guðjónsson
08.07 2009 kl.13:46

Fine young „Hannibals“. Alltaf ferskir bræðurnir.

Þeir eru samt meira þarna á meginlandinu einhvern veginn í afstöðu sinni.

Við hin búum hér á klakanum. Og neitum því að vera öll samsek með nokkrum hálfgölnum áhættufíklum og sofandi eftirlitsaðilum.

Kiddi
08.07 2009 kl.13:56

Kjarni málsins er að íslensk stjórnvöld innleiddu tilskipun EES um innlánstrygggingar. Íslenksir bankar stofnuðu útibú erlendis með starfsleyfir frá íslenskum stjórnvöldum og undir eftirliti íslenskra stofnanna, íslenskir ráðmenn mærðu þessa starfsemi. Þessi íslensku bankar buðu í sparifé almennings, líknarfélaga, sveitarfélaga og fyrirtækja – buðu hæstu innlánsvexti á markaði. Vegna þess að þetta var gert í útibúum en ekki dótturfélögum, gátu íslensku bankarnir, undir eftirliti íslenskra eftirlistsstofnanna, flutt allt þetta fé úr landi. Svo fóru bankarnir á hausinn oog almenningur´, líknarfélög, sveitarfélög og fyrirtæki töpuðu öllu sínu sparifé. Íslensk stjórnvöld höfðu verið vöruð við að þetta myndi gerast, en skelltu skollaeyrum við. Nú gera ríkisstjórnir þeirra landa þar sem íslensku bankarnir voru með útibú kröfu á að íslensk stjórnvöld standi við þær alþjóðlegu tilskipanir sem þau höfðu innleitt. Og það fynnst mörgum íslendingnum vera hin argasta en kúgun, af því að við erum svo fá.

william tell
08.07 2009 kl.14:41

Málið er að ef við gerum ekki upp Icesave þá lokast á okkur allar lánalínur. Hvað gerist þá? það er eins með einstaklinga, fyrirtæki og ríki. Ef einstaklingur fær ekki lán í banka, þá kaupir hann ekki íbúð (nema safna fyrir henni fyrst), hann kaupir ekki bíl nema gegn staðgreiðslu. Fyrirtæki þurfa að borga sinn varning fyrirfram og geta ekki vaxið – þó öll skylirði séu fyrir hendi. Ríkið endar í ennþá verri stöðu, því nútíma hagkerfi gengur út á skuldir og lán.

Ísland verður að landa góðri niðurstöðu sem er ásættanleg fyrir alla aðila. Púnktur.

Hreggviður
08.07 2009 kl.15:15

Samkvæmt úttekt IMF frá því í nóvember s.l., þá var skuldastaða þjóðarbúsins u.þ.b. 160 % af BNP (vergri þjóðarframleiðslu).

Það töldu menn það góða niðurstöðu að þóðarbúinu tækist að borga niður þær skuldir. Í sömu úttekt er tekið fram að brotpunktur milli að geta og ekki geta borgað, lægi í kringum 240 % skuldastöðu af vergri þjóðarframleiðslu.

Þar höfum við það.
Í Icesave samningnum er; að því er ég best fæ skilið; talað um að ef skuldastaða þjóðarbúsins færi upp í þessi hæstu viðmiðunarmörk, bæri að endurskoða samninginn.

Síðustu skuldatölur eru 250 % af vergri þjóðarframleiðslu og talið að sú tala hækki verulega fram til ársloka 2010.

Er hægt að segja skýrar að þjóðin sé ekki borgunarhæf og því tæknilega gjaldþrota?

Ég segi því, við erum komin í þá stöðu að þurfa hjálp við nauðasamninga við lánadrottna, þ.e.a.s. ef fólk telur fýsilegt að reyna halda sjálfstæði þjóðarinnar. Hinn kosturinn er að gefast upp og lýsa sig gjaldþrota.

william tell
08.07 2009 kl.15:46

IMF hefur alltaf rétt fyrir sér þegar þeir spá yfir 100% :)

Staðan er verri en áætlanir gerðu ráð fyrir, en allar áætlanir reiknuðu með því að vera vitlausar. Það heitir að hafa vaðið fyrir neðan sig.

Líklega er best að droppa krónunni og taka upp aurinn.

Comon
08.07 2009 kl.16:08

Hvaða lánalínur lokast?

IMF – Danmörk, Noregur, Svíðþjóð, Pólland, Færeyjar..? Kannski Rússland.

Örugglega ekki.

Það eru engar aðrar lánalínur mögulegar.

Svo þarf að greiða niður lán – ekki taka lán. Það er ekki lán að fá lán – það er ólán. Hvenær mun það lærast á þessum klaka.

Að það sé hægt að dreyma ESB svo hart og fast – að fjárhagslegt sjálfstæði barnanna okkar sé ekki of hár verðmiði fyrir það himnaríki – er lýgilegt, ótrúlegt og án alls vafa fordæmalaust í mannkynssögunni.

william tell
08.07 2009 kl.16:42

Ísland var selt strax árið 1944, og þá í tíunda skipti. Einusinni vildi enginn kaupa, ekki einu sinni Habsborgarar. Viljum við það aftur?

Ása
08.07 2009 kl.17:05

Svo heimta Björgólfsfeðagar niðurfellingu á láninu sem þeir fengu til að kaupa bankann!

og hvað? Á bara að sussa þettta skilanefndar rugl í svefn og láta menn komast upp með svona ósvífni?

Þessir menn fá ekki afslátt af gereyðingarvopninu Landsbankanum sem kom landinu í Icesave og á hausinn!

Hvílík ófyrirleitni og aumingjaskapur í pólitíkusum. Ekki hefur heyrst píp í stjórnarandstöðunni um málið! Hví eru bfrétamenn ekki á eftir þeim með þetta?

Það væri með því svaðalegasta sem menn hafa séð ef að þeir þyrftu svo ekki að borgar fyrir bankann þrátt fyrir að vera í persónulegum ábyrgðum sem auðvelt er að ganga að! Hvað segiur Eva Joly um það að mennirnir ætlist til að fá niðurfellingu og að SKILANEFNDIN SÉ Í ALVÖRU AÐ HUGSA UM AÐ TAKA TILBOÐI ÞEIRRA???

ER EKKI Í LAGI MEÐ ÞETTA LIÐ!

Örn Ingvar
08.07 2009 kl.17:09

Persónulega skil ég ekki þá sem reyna að halda því fram að þetta sé 0,01% þjóðarinnar að kenna. Ef við hefðum sett meira í sparnað yfir góðæristímabilið mætti kannski segja það en svo var ekki og því næstum hægt að alhæfa að þetta sé okkur öllum að kenna. En bara næstum.

Sparnaður landans var árin fyrir hrun einstaka sinnum neikvæður og aldrei hærri en eins stafa prósentu tala (miðað við það sem ég get fundið í fljótu bragði á netinu). Hvort sem keyptur var flatskjár, hjólhýsi og svoleiðis skiptir ekki máli þegar sparnaðurinn hjá þjóðinni er nánast engin. Það þýðir einfaldlega að allir peningar verða að koma að utan (frá þjóðum sem spara mikið) sem er það sem steypti okkur í hyldýpið.

Ef við ætlum að læra af reynslunni þá verðum við að sætta okkur við það að margt í þessu lífi er ekki (ætti ekki) að vera hægt að „eignast“ á 100% láni.

Dæmi úr athugasemd william tell :
„Ef einstaklingur fær ekki lán í banka, þá kaupir hann ekki íbúð (nema safna fyrir henni fyrst),“ – Hvað er svona óeðlilegt við það að safna fyrst ?? Hefði haldið að skynsamleg lánastarfsemi felist í því að vita að einstaklingur sé þess trausts verður að fá lán og sú sjálfstjórn sem fellst í því að safna 20% er örugglega besta mögulega vísbendingin.

Auk þess að tala um lánalínur við útlönd og fasteignir á íslandi er einstaklega furðulegt. Er fasteignaverð núna í evrum eða hvað ? Við þurfum ekki lánalínur til að kaupa íslenskt húsnæði fyrir íslenskar krónur.

HJH
08.07 2009 kl.17:26

Góð samantekt.

Ef þeir sekustu geta ekki greitt innstæður ICESAVE legg ég til að þeir sem komast næst því að vera sekir þ.e. KJÓSENDUR SJÁLFSTÆÐISFLOKKSINS allt frá 1999 verði látnir bera 85% af skuldunum, kjósendur Framsóknar frá sama tíma til 2007 beri 10% og kjósendur Samfylkingarinnar árið 2007 beri 5% tjónsins. Augljóslega er breksur og hollenskur almenningur ekki sekur í þessu máli svo þeir sem komast næst því að vera sekir hljóta að vera kjósendur Sjálfstæðisflokksins, svona ef fólki finnst svo mikilvægt að saklausir verði ekki látnir borga ICESAVE.

Reyndar myndi sérstakur stóreigna- og hátekjuskattur eyrnamerkur ICESAVE komast næst því að dekka ábyrgð þeirra seku. Það væru bæði kjósendur Sjálfstæðisflokksins og þeir sem voru villtastir í partíinu.

William Tell
08.07 2009 kl.18:37

Thad tekur 40 ár ad safna og á medan áttu heima hvar ..?

Þráinn Guðbjörnsson
08.07 2009 kl.23:05

Getur verið að núverandi klandur sé afleiðing þess að kjósendur geri sér ekki grein fyrir ábyrgð sinni; séu lélegir kjósendur. Forsenda þess að fulltrúalýðræði virki sem nálgun að „ideal“ lýðræði er sú að kjósandinn sé sæmilega vell upplýstur um hvað hann er að kjósa!

Þessi samantekt hjá Ólafi sýnir að FME og Seðlabanki voru engu minni þrjótar en forsvarsmenn bankanna í aðdraganda þessa Icesave vitleysu. Mig grunar að aðkoma kosinna fulltrúa hafi meir auðkennst af almennri vanhæfni.

Spurning hvort að kjörklefinn verði opinn í framtíðinni og menn geti þannig verið gerðir ábyrgir fyrir því hvar þeir krossa við. Virðist jú sanngjarnt nú að þeir sem komu vanhæfninni til valda taki þátt í borga.

Valsól
09.07 2009 kl.00:54

Comon, þú virðist bara skauta yfir það að þessir bankar voru íslenskir, með íslensk leyfi og undir íslensku eftirliti. Hvaðan kom leyfið og eftirlitið, eða réttara sagt eftirlitsleysið? Jú frá Sjálfstæðisflokknum. Mikil er ábyrgð flokksmanna Sjálfstæðisflokksins og þér comon væri holt að lesa Endurreisnarskýrslu Sjálfstæðisflokksins. Þar kemur fram hver ber ábyrgðina á mörgum af mestu mistökum sem gerð hafa verið í íslenskri sögu. T.d. nefnir skýrslan og talar um skelfileg mistök seðlabnankans í lánafyrirgreiðslu til bankanna án þess að taka veð við hæfi fyrir lánunum. Þess vegna munu íslendingar fá í ofanálag frá Sjálfstæðisflokknum 300 miljarða króna bull í hausinn. Allt vegna afglapa foringjans. Þú og þið hinir Sjálfstæðismenn þið skautið bara yfir svona og reynið svo að breyta sögunni með því að koma sökinni yfir á aðra. Þvílíkt ógeð og óheiðarleiki. Ert þú óheiðarlegur?

Gunnar
09.07 2009 kl.01:13

G S, hvert er „moldviðrið“ kringum Icesave?

GéTé
09.07 2009 kl.04:00

Kæri Ólafur Hannibalsson,

það eru sannarlega margir fletir á IceSave-klúðrinu. Og örugglega eru lýsingar þínar sannleikanum samkvæmt og heimildirnar góðar.

Hér brugðust eftirlitsaðilar, embættismenn, stjórnmálamenn og bankastjórnir algerlega í sínum störfum. Auk þess sem ráðamenn töfðu mál og gáfu óábyrgar yfirlýsingar. Um þetta eru flestir sammála.

Hitt er deginum ljósara að IceSave-samningurinn (sá „betri“) er þjóðinni algerlega ofviða. Hann mun kollsteypa þjóðfélaginu og gera landið óbyggilegt um áratuga skeið. Almenningur þessa lands hefur á umliðnum árum verið mataður á röngum upplýsingum og álitið að staða þjóðarbúsins væri skuldlaus, að hagkerfið/bankakerfið stæði styrkum fótum og að innan stjórnkerfisins væri allt með felldu. Annað hefur nú komið í ljós og þá segir þessi sami almenningur: VIÐ BORGUM EKKI. Er það skrýtið?

Nú er komin ný ríkisstjórn með aðild Vg, en þeirra kosningabarátta snérist að miklu leyti um að hafna ábyrgð á IceSave. Sú staðreynd að hér er ný ríkisstjórn komin til valda og sú staðreynd að yfirlýsingar fyrri stjórnar og embættismanna á hennar vegum voru aldrei bindandi fyrir ríkissjóð, ætti að gera algerlega nýja afstöðu til og endurskoðun á IceSave mögulega; ég vil segja eðlilega.

Með hliðsjón af því að hér hefur orðið kerfishrun, með hliðsjón af því líka að hér hafa fjármálamenn og hugsanlega stjórnvöld framið glæpi – og með tilliti til fámennis þjóðarinnar, verður seint sagt að Bretar og Hollendingar hafi sýnt okkur góðvild og velvilja með hryðjuverkalögum, þrýstingi innan ESB, þrýstingi á AGS og IceSave nauðasamningnum. Hver atburðarásin var í aðdraganda hruns skal ósagt látið (sem þú trúlega lýsir vel), en sú atburðarás hefur EKKERT með lagalega stöðu landsins að gera þegar kemur að innistæðutryggingum erlendis og ábyrgðum gjaldþrota ríkis (sem við stefnum óðfluga í).

Gleymdu því ekki að almenningur á að borga. Almenningur sem varla verður fær um að sjá sér farboða á þessu landi um langan aldur. Og almenningur (þessar fáu hræður) segir NEI.

Bretar og Hollendingar verða að fá að sjá heildarmyndina; hvernig stjórnkerfið og einstaklingar innan þess brugðust þjóðinni, hvernig spillingaröflin héldu um stjórnartauma og blekktu „ekki þjóðina“ sína. Hver staða ríkissjóðs er og heildartala vinnufærra manna á okkar örlandi. Þá er kannski von um að samið verði um eitthvað sem við getum staðið við og undir.

Að öðrum kosti er dómstólaleiðin ein fær – og það eina rétta í stöðunni.

Bestu kv.

GéTé

Landi
09.07 2009 kl.09:33

Þessi samantekt er ágætis söguskýring hjá Ólafi, enda er hann líklega bestur á þeim velli. En þetta er algjörlega ótæk röksemdafærsla fyrir því af hverju Íslendingar eiga að taka á sig þessar skuldbindingar. Þetta er viðurkennig á kúgun ESB lykilríkja á minni þjóð og svo vill þessi sami maður ganga í ESB. Hvurslags sjálfspíningarárátta er þetta eiginlega.

Það sem GéTé segir er kjarni málsins. Það skiptir engu hvað ráðherrar sögðu í síðustu ríkisstjórn, flestir horfnir af sviði íslenskra stjórnmála. Það hefur ekkert vægi þegar það kemur að skuldsetningu heillar þjóðar upp á mörg hundruð milljarða. Þeir hafa bara enga heimild til að framkvæma slíkt. Mér þykir það dapurt að heyra Steingrím J. veifa einhverjum minnisblöðum og viljayfirlýsingum fyrri ráðherra sem voru með allt niðrumsig í í mikilli geðshræringu á þessum tíma. Það er ljóst að Árni Matt átti ekki einu sinni að hafa prókúru fyrir Íslands hönd, svo utangátta var hann. Björgvin G. var sama marki brenndur. Þeir pappírar sem þessi kumpánar rituðu á hafa bara ekkert vægi og ekkert lagalegt gildi m.t.t. þess hvort ríkið sé búið að skuldsetja sig eða ekki.

Þín skoðun

Athugið: Eyjan hvetur lesendur til að segja skoðun sína á fréttum og bloggfærslum á vefnum. Við biðjum um að notað sé rétt nafn og að athugasemdir séu málefnalegar og skrifaðar af háttvísi. Nauðsynlegt er að gefa upp rétt netfang sem er virkt. Meiðandi ummæli verða ekki liðin. Ritstjórn áskilur sér rétt til að fjarlægja ummæli sem hún telur ekki birtingarhæf.

 


Leturstærðir


Leit


Aðrir miðlar