Nýjustu færslur
War og Lee Oskar
Man einhver þessa hljómsveit – War? Upprunalega var hún kennd við fyrrverandi söngvara Animals, kölluð Eric Burdon’s War, svo hætti hann – og hljómsveitin sló rækilega í gegn með soultónlist sinni sem var blandin fönki og rómönskum áhrifum.
Einn hvítur maður var í hljómsveitinni, munnhörpuleikarinn Lee Oskar sem blæs svo fagurlega í upphafi lagsins hér fyrir neðan.
Það liggur kannski ekki í augum uppi en Lee Oskar er danskur og heitir upprunalega Oskar Levetin Hanson.
Hann flutti til Bandaríkjanna átján ára og gat sér fljótt orð fyrir að vera einn besti munnhörpuleikari í heimi. Síðar fór hann að framleiða munnhörpur sem eru seldar undir nafni hans.
War varð frægust fyrir hljómplötuna The World is a Ghetto, en þar var að finna samnefndan smell og einnig lagið Cisco Kid. Hér er lag af plötu sem kom aðeins fyrr, en það nefnist All Day Music.
Sérstök athygli skal vakin á frábærum danstilþrifum áhorfenda.
Afmæli Sinfóníunnar
Sinfóníuhljómsveitin er toppurinn á því blómlega tónlistarlífi sem er stundað á Íslandi. Þetta tónlistarstarf er – eða ætti að vera – eitt helsta stolt þjóðarinnar.
Þetta er þeim mun merkilegra vegna þess að fyrir nokkrum mannsöldrum var eiginlega engin tónlist á Íslandi. Svo hafði verið um aldaraðir. Ég bý í mjög gömlu húsi. Hér bjó á nítjándu öld maður sem þótti nokkuð einstakur í bæjarlífinu vegna þess að hann hafði kennt sjálfum sér að spila á fiðlu.
Sinfónían er sextíu ára um þessar mundir. Fyrst spilaði hún í Austurbæjarbíói. Mér er sagt að fyrstu áratugina hafi ýmsir hljóðfæraleikarnarnir átt það til að spila feilnótur og falska tóna.
Svipurinn á tónleikagestunum hafi stundum verið skrítinn, en þeir tóku viljann fyrir verkið.
Þetta er ekki áhyggjuefni lengur. Sinfóníuhljómsveitin er prýðilega góð.
Stefnt var að því að halda afmælið í nýja tónlistarhúsinu, en það verður ekki. Byggingasaga hússins er orðin mikil sorgarsaga eins og margt annað sem tengist hofmóði útrásaráranna. Í raun er sérstakt verkefni að rannsaka það ferli allt eins og Baldur Andrésson arkitekt hefur bent á.
Ég ætla ekki að fjalla um það núna heldur gera litla játningu.
Mér finnst Háskólabíó fallegt hús. Kannski af því ég er svo vanur því, kannski af því mér líður vel þegar ég kem þangað inn – og af því ég er alinn upp þarna í grendinni.
En það hefur lengi verið talað illa um Háskólabíó – að húsið sé fyrir neðan virðingu Sinfóníunnar. Jú, hljómburðurinn er ekkert sérstakur. En hljómsveitin hefur samt vaxið og dafnað þar innandyra, og nú situr hún nánast ein að gamla stóra salnum. Því miður hafa bíósýningar þar nánast verið aflagðar.
Sinfóníunnar bíður líka erfitt verkefni – nefnilega að fylla upp í salinn í Tónllistarhúsinu þegar þangað kemur. Hann rúmar sautján hundruð manns, skilst mér, Háskólabíó innan við þúsund. Það verður ekki alveg einfalt dæmi.
Seinheppin ríkisstjórn
Allt verður ógæfu þessarar ríkisstjórnar að vopni.
En að henni tækist að endurvekja hermálið – ja, því hefði maður ekki trúað að óreyndu!
Tóku konur völdin?
Eftir hrun var reynt að ljúga því í erlenda fjölmiðla að konur hefðu tekið völdin á Íslandi og væru að þrífa upp skítinn eftir karlana.
Það mátti lesa þetta í útlendum fjölmiðlum – þar sem þessi saga var tekin upp hrá.
Ég frétti af því um daginn að hingað hefði komið blaðakona frá þekktum fjölmiðli og ætlað að skrifa þessa sögu.
En þegar hún komst að því að hún var ekki sönn varð hún mjög ókát.
Ein kona er bankastjóri stórum íslenskum banka. Nú er búið að endurráða hana, en við afar litla hrifningu.
Vondar minningar um herforingjastjórn og borgarastríð
Grikkland á við ýmis vandmál að stríða. Stjórnkerfið er spillt, stjórnmálamenn eru eins og smákóngar, þjóðinni er mjög illa við að greiða skatta – undir yfirborðinu þrífst stórt svart hagkerfi. Grísk stjórnvöld notuðu evruna sem skálkaskjól til að skuldsetja sig fram úr hófi, en þegar syrti á álinn fór þáverandi ríkisstjórn falsa hagtölur. Grikkland upplififði líka bólutíma þegar ofvöxtur hljóp í bankakerfið, húsnæðisverð rauk upp úr öllu valdi, fjölmenn stétt innflytjenda vann lökustu störfin. Grikkir hafa hins vegar ekki margt sem þeir geta framleitt og flutt út.
Á sama tíma naut almenningur talsverðrar velmegunar, Grikkir töluðu um að þeir væru að fara fram úr Ítalíu, Grikkland varð neysluhagkerfi, alls kyns velferðarþjónusta batnaði, ekki síst á stjórnartíma PASOK, sósíaldemókrataflokksins sem nú er aftur við völd eftir að hin svikula og vanhæfa ríkisstjórn Karamanlis er farin frá.
Svo hrundi þetta allt. Ríkisstjórn Papandreous glímir við vandann; Papandreou þykir almennt frekar ærlegur maður sem reynir að segja sannleikann um ástandið. En hann er ekki lýðforingi eins og hinn frægi faðir hans sem einnig var forsætisráðherra. Það er spurning hvað hann endist lengi í embætti.
Það er hins vegar afskaplega furðulegt að sjá menn sem eru yst til hægri og yst til vinstri fagna því þegar verkföll grípa um sig í Grikklandi og barist er á götunum – Grikkir hafa kannski tekið upp ýmsa vonda ósiði alþjóðakapítalismans, en að mörgu leyti geta þeir sjálfum sér um kennt.
Grikkir eru smáþjóð með afskaplega háar hugmyndir um sjálfa sig. Það eru þeir sem bjuggu til heitið barbara um nágrannaþjóðir sínar. Eins og önnur smáþjóð sem á gamla bókmenntahefð telja þeir sig vera algjörlega einstaka í veröldinni. Þeim er líka mjög gjarnt að kenna öðrum um ófarir sínar (sérstaklega Tyrkjum) – og nú Þjóðverjum.
En það er vont að horfa upp á mikla pólitíska ólgu í Grikklandi. Síðast þegar það gerðist rændi völdum herforingjastjórn sem sat í sjö ár. Og þaráður háðu Grikkir blóðuga borgarastyrjöld.
Haraldur: Þegar Kanar vildu kaupa Ísland og Grænland
Hinn merki eldfjallafræðingur Haraldur Sigurðsson, sem lengi starfaði á erlendri grund og rannsakaði meðal annars Vesúvíus, og ummerki eldgosa í Karíbahafi og Indónesíu, heldur úti bloggi þar sem hann tekur saman fróðleik um ýmsa hluti. Í nýrri færslu segir hann frá William H. Seward, utanríkisráðherra á tíma Lincolns forseta, sem stjórnaði því að Bandaríkin keyptu Alaska af Rússum og Jómfrúreyjar í Karíbahafi af Dönum – sem þóttu miklir þrælapískarar – og var með hugmyndir um að fala einnig Grænland og Ísland til kaups.
Eins og Haraldur bendir á þá hefðu Bandaríkjamenn náð hér ítökum mun fyrr en raunin varð í seinni heimstyrjöld.
Pétur um listamannalaun
Pétur Gunnarsson, formaður Rithöfundasambands Íslands, skrifaði grein um listamannalaun í Fréttablaðið fyrr í mánuðinum. Hér er hún endurbirt í heild sinni.
— — —
Hinn árlegi héraðsbrestur
Ár hvert verður héraðsbrestur á Íslandi. Það er þegar tilkynnt er um starfslaun til listamanna. Þannig hefur það verið lengur en elstu menn muna, t.d. árið 1907 þegar þingmaður einn spurði hvort greiða ætti fólki laun fyrir að þegja?
En það ár hlutu styrki Matthías Jochumsson, Þorsteinn Erlingsson, Benedikt Gröndal, Valdimar Briem, Brynjúlfur frá Minna-Núpi og Torfhildur Hólm, svo nokkur séu nefnd. Umræðan heyrir undir fasta liði eins og venjulega og væri ekki umtalsverð að þessu sinni nema af því að allt undangengið ár hefur varla liðið svo dagur að landsmenn hafi ekki verið fræddir um milljarða og aftur milljarða sem hafi gufað upp eða verið komið fyrir í skattaskjólum – á þeirra kostnað. Þeim mun undarlegra að í miðju því fári skuli þeir vera til sem sjá ofsjónum yfir 350 milljónum sem fara til að styrkja listastarfsemi í landinu – sem þó leggur 4% til þjóðarbúsins, helmingi meira en landbúnaður svo dæmi sé tekið – án þess að með þeim samanburði sé ætlunin að varpa rýrð á hina líkamlegu næringu.
Ef við tökum rithöfunda sérstaklega þá koma í þeirra hlut 505 mánaðarlaun (sem að vísu teldust ekki nema hálfsmánaðarlaun á mælikvarða sumra eða 260 þúsund brúttó á mánuði). En þessi 505 mánaðarlaun knýja síðan hin frægu hjól atvinnulífsins: prentsmiðjur, bókaútgáfur, bókaverslanir, bókasöfn, leikhús, auglýsingastofur, leggja blöðum og tímaritum og útvarpsþáttum til efni og fá skólakerfinu eitthvað til að hugsa um.
Hvað er þá í vegi? Jú, af því á milli launanna og launþegans er engin stimpilklukka, það þarf ekki að ræsa 1200 kg af járni, gleri og gúmmíi og aka á tiltekinn stað í bæjarlandinu, það er hægt að vinna vinnuna heima hjá sér, þessvegna á inniskóm með ókembt hár. Karlssynir skyldu samt hafa í huga að til þess að eiga möguleika á þessum launum þurfa menn að sækja um þau, gera ítarlega grein fyrir þeim verkum sem þeir eru að vinna, lista upp það sem þeir hafa gert áður og eru út úr myndinni um aldur og ævi ef þeir standa ekki við þau fyrirheit sem gefin voru.
Tökum íslenska rithöfunda sérstaklega. Íslendingar eru jú bókmenntaþjóð, hér er gefið út firnafár af bókum og bókasöfn slá hvert útlánametið á fætur öðru. Sem breytir ekki því að málsvæðið er svo lítið að það ber ekki uppi stétt atvinnuhöfunda án ytri atbeina. Lítum á tölurnar. Meðal upplag af skáldverki er þúsund eintök, sem er risavaxið, jafngildir milljón eintökum í USA. Eitt þúsund eintök skila um 600 þúsund krónum í ritlaun – brúttó – og þá er horft fram hjá kostnaði við að vinna verkið, húsnæði, tækjabúnaði, gögnum… Höfundur er að meðaltali 2 ár að vinna verk sem sómi er að, það gera 300 þúsund á ári – brúttó – í stuttu máli ólaunað starf. Gott og vel, látum rithöfundinn snúa upp tánum, en í fallinu tekur hann með sér prentsmiðjurnar, bókaútgáfurnar, bókaverslanirnar, bókasöfnin, auglýsingastofurnar, leikhúsin og eitthvað fátæklegra yrði um að litast í hugbúnaði þjóðarinnar.
Þannig að samfélagið ákveður að það vilji að hér séu skrifaðar bókmenntir og ver til þess 160 milljónum árlega en uppsker milljarða í beinhörðum peningum að ógleymdu því sem mölur og ryð fá ekki grandað. En svo er líka annað. Það eru örlög Íslendinga að vera skapandi þjóð. Þeir voru rifnir upp úr heimkynnum sínum í árdaga og settir niður hér svo að segja á óþekktri reikistjörnu og þurftu að hafa fyrir því að búa allt til upp á nýtt. Taka upp úr töskum hugans: trú, siði, skáldskap, ættfræði, örnefni… Þeir eru ásamt Færeyingum einasta dæmið í nútíma um þjóð sem hefur komið að ónumdu landi. Fyrir bragðið geta Færeyingar ekki hætt að dansa og Íslendingum er áskapað að tjá sig og skapa. Að sjá á eftir árslaunum venjulegs útrásarvíkings til að hér geti allar listgreinar borið ávöxt er svo smátt að við skulum láta eins og það hafi ekki átt sér stað. Jú annars, við skulum gera það að árvissum atburði og tilefni til að varpa ljósi á heildarmyndina.
Pirringur út af listamannalaunum
Það eru veittir alls kyns styrkir til vísinda- og rannsókna og til íþrótta. Til menningar- og listastofnana.
En það er út af listamannalaununum sem allt verður brjálað reglulega. Samt eru ekki stórar fjárhæðir þar í húfi.
Skyldi ein skýringin vera sú að listamannalaun er hægt að tengja við andlit – en aðrar styrkveitingar eru „andlitslausar“?
Uppnefni
Í þessum skrifum á vefnum AMX birtist undarlegur hugarheimur. Þeir hafa fundið uppnefni á Ólaf Stephensen og Bubba Morthens en eiga í vandræðum með að finna uppnefni á Einar Kárason.
Hins vegar vefst ekki fyrir Skafta að finna uppnefni á mig.
Koma þeir svo saman á fundum vinirnir og ræða um fólk með uppnefnum? Já, það hlýtur að vera góð skemmtun.
Kemur skýrslan 1. apríl
Læknir lungna og lýðheilsu, Hans Jakob Beck, spáði því skömmu eftir áramót að skýrsla rannsóknarnefndar kæmi út 1. apríl – sem í ár ber upp á skírdag. Og svo yrði hún lesin á föstudaginn langa.
Skyldi læknirinn óljúgfróði veriða sannspár?
Kiljan og Silfur Egils
Nýlegar færslur
Leturstærðir
Leit
Aðrir miðlar
- Vefmiðlar
- Vefsjónvarp
- Vefútvarp
- Vefverslanir
- Eyjan
